Menu

    ទំព័រ​ដើម ជាតិ ការអភិវឌ្ឍ អន្តរជាតិ មតិយោបល់ រឿង​ភាគ វប្បធម៌ កីឡា តារា ចុះ​ផ្សាយ​វីដេអូ អំពីយើង​ខ្ញុំ ទំនាក់ទំនង

លោក សម រង្ស៊ី ​ថា លោក ហ៊ុន សែន ព្យាយាម​រំលាយ​បក្ស​​ប្រឆាំង​ព្រោះ​ដឹង​ថា​ចាញ់



មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី បាន​លើក​ឡើង​ថា លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ព្យាយាម​រំលាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​របស់​លោក ដោយសារ​តែ​បក្ស​កាន់​អំណាច​មិន​អាច​ឈ្នះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នា​ពេល​ខាង​មុខ។

នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​សម័យ​ដែល​មាន​តែ​តំណាង​រាស្ត្រ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ចូល​រួម​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៣១ ខែ​មករា លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​រឹប​អូស​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​លោក សម រង្ស៊ី និង​ជំរុញ​ទៅ​រដ្ឋ​សភា ឲ្យ​កែ​ប្រែ​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ ដើម្បី​រាំង​ខ្ទប់​ជីវិត​នយោបាយ​របស់​លោក សម រង្ស៊ី។

ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ការ​ព្រមាន​នេះ លោក សម រង្ស៊ី ដែល​កំពុង​រស់នៅ​ឯ​ក្រៅ​ប្រទេស​នោះ បាន​រៀបរាប់​​នៅ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក​ថា លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាក់​ទឹក​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង បន្ទាប់​ពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣។

លោក​បន្ត​ថា លោក​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ព្យាយាម​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដោយសារ​តែ​ដឹង​ថា មិន​អាច​ឈ្នះ​បក្ស​នេះ នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ខាង​មុខ។

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​គ្រប់​គ្រង​ប្រទេស​កម្ពុជា​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង ៣០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ បាន​បាត់​បង់​អាសន្ន​ចំនួន ២២ ទៅ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​ក្នុង​ការបោះ​ឆ្នោត​ជាតិ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣​កន្លង​មក៕

VOD
ដោយ លោក សូរ្យ ជ័យឧត្ដម

តុលាការ​មិន​ទាន់​មាន​វិធានការ​ឃាត់​ខ្លួន​អតីត​ប៉ូលិស​ស្រុក​ស្អាង​៣​នាក់​នៅ​ឡើយ





តុលាការ​ខេត្ត​កណ្ដាល មិន​ទាន់​មាន​វិធានការ​ដើម្បី​ឃាត់​ខ្លួន​អតីត​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​ស្រុក​ស្អាង ៣​នាក់​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ករណី​ឃាតកម្ម​លើ​បុរស​ម្នាក់​នៅ​ឡើយ​ទេ ប៉ុន្តែ​តុលាការ​បាន​បិទ​បញ្ចប់​ការ​សាកសួរ​សាក្សី​បន្ថែម​រួច​រាល់​ហើយ។ ការ​អះអាង​ពី​មន្ត្រី​តុលាការ​ខេត្ត​កណ្ដាល ស្រប​ពេល​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ សម្រេច​បណ្ដេញ​ប៉ូលិស​ស្រុក​ស្អាង ទាំង ៣​នាក់​នោះ​ចេញ​ពី​ក្របខ័ណ្ឌ​មន្ត្រី​រាជការ។

សំណុំ​រឿង​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​ស្រុក​ស្អាង ៣​នាក់​ដែល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ព្រួត​គ្នា​វាយ​បុរស​ម្នាក់​រហូត​ដល់​ស្លាប់​កាល​ពី​ជាង ៣​ខែ​មុន ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​តុលាការ​ខេត្ត​កណ្ដាល អះអាង​ថា គឺ​ខាង​តុលាការ​កំពុង​រង់ចាំ​ការ​យល់ព្រម​ចូល​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ​ពី​ភាគី​ចុង​ចោទ។

ព្រះរាជអាជ្ញា​រង​អម​សាលា​ដំបូង​ខេត្ត​កណ្ដាល លោក សំរិទ្ធ វាសនា ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ កុម្ភៈ ថា តុលាការ​បាន​បញ្ចប់​ការ​សាកសួរ​សាក្សី​បន្ថែម ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​វាយ​បុរស​ម្នាក់​ស្លាប់​នៅ​ស្រុក​ស្អាង នោះ​ហើយ។ លើស​ពី​នេះ តុលាការ​ក៏​ធ្លាប់​ចេញ​ដីកា​ឲ្យ​ចុង​ចោទ​មក​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ឲ្យ​ចុង​ចោទ ស្នើសុំ​លើក​ពេល៖ «ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូលហេតុ សាកសួរ​មេធាវី​គេ​ទៅ! ខ្ញុំ​ឥត​មាន​ទៅ​លើក​រឿង​មូលហេតុ​គេ​សុំ​ម៉េចៗ ពាក់ព័ន្ធ​សំណុំ​រឿង​ហ្នឹង។ ឥឡូវ​ខ្ញុំ​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​សិន ហៅ​អ្នក​ទាំង ៣ ចូល​ឡើង​វិញ»។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មូលហេតុ​ស្នើសុំ​លើក​ពេល​ទៅ​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ​នៅ​តុលាការ​នេះ អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​សុំ​ការ​បកស្រាយ​ពី​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ឲ្យ​ចុង​ចោទ លោក ម៉ក់ ប៊ុណ្ណា បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ កុម្ភៈ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​ចូល​ហើយ បាន​ដាច់​ទៅ​វិញ។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៦ បុរស​ម្នាក់​ឈ្មោះ ចំរើន សីហា អាយុ ២៦​ឆ្នាំ បាន​ស្លាប់​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ក្រុង​តាខ្មៅ និង​បុរស​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ ទិត្យ លាភ អាយុ ២២​ឆ្នាំ បាន​រង​របួស​ធ្ងន់ បន្ទាប់​ពី​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​នគរបាល​ស្រុក​ស្អាង ៣​នាក់​ព្រួត​គ្នា​វាយ​ដំ ក្រោយ​ពី​មាន​ជម្លោះ​ជិះ​ម៉ូតូ​ជែង​គ្នា ហើយ​ត្រូវ​បាន​នគរបាល​ចោទ​ថា​ជា​ចោរ​ប្លន់។

ប៉ូលិស​ទាំង ៣​នាក់​រួម​មាន អនុសេនីយ៍ទោ ភក្ដី វិទូ អធិការ​រង​នៃ​អធិការដ្ឋាន​នគរបាល​ស្រុក​ស្អាង អនុសេនីយ៍ទោ ឆៃ ស៊ីណា នាយ​ផ្នែក​អន្តោប្រវេសន៍​នៃ​អធិការដ្ឋាន​នគរបាល​ស្រុក​ស្អាង និង​អនុសេនីយ៍ត្រី ឃាង សុងថេង នាយ​រង​ផ្នែក​ពិនិត្យ និង​វិភាគ​កន្លែង​កើត​ហេតុ​នៃ​អធិការដ្ឋាន​នគរបាល​ស្រុក​ស្អាង ដែល​កំពុង​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​សម្លាប់​បុរស​ម្នាក់ ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ស្រុក​ស្អាង ធ្លាប់​បញ្ជាក់​ថា ពួក​គេ​បាន​លាក់​មុខ​រហូត និង​មិន​ដែល​ឃើញ​វត្តមាន​នៅ​កន្លែង​បំពេញ​ការងារ​ឡើយ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​កើត​ហេតុ​មក។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​ទាំង ៣​នាក់​នេះ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង បាន​ចេញ​ប្រកាស​បណ្ដេញ​ចេញ​ពី​ក្របខ័ណ្ឌ​មន្ត្រី​នគរបាល​ជាតិ ដោយ​មូលហេតុ​បោះបង់​ការងារ​ចោល។ បន្ថែម​ពី​នេះ ប្រាក់​បៀវត្សរ៍ និង​របប​ឧបត្ថម្ភ​ផ្សេងៗ​របស់​ពួក​គេ ក៏​ត្រូវ​កាត់​ផ្ដាច់​ពី​ក្របខ័ណ្ឌ​នគរបាល​ជាតិ​ដែរ។

មន្ត្រី​សម្របសម្រួល​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក (ADHOC) ប្រចាំ​ខេត្ត​កណ្ដាល លោក ម៉ែន មករា បញ្ជាក់​ថា ការ​បណ្ដេញ​មន្ត្រី​ទាំងនោះ​ចេញ​ពី​ក្របខ័ណ្ឌ​មន្ត្រី​រាជការ គឺ​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ពិន័យ​តាម​ផ្នែក​រដ្ឋបាល​ប៉ុណ្ណោះ រីឯ​តាម​គោលការណ៍​ច្បាប់​វិញ ប្រសិន​បុគ្គល​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ជាក់ស្ដែង មិន​ថា​ជា​មន្ត្រី​រាជការ ឬ​ជា​តំណាងរាស្ត្រ គឺ​ត្រូវ​តែ​ឃាត់​ខ្លួន​ទៅ​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់៖ «ប្រសិន​តុលាការ​យល់​ថា​ជន​ទាំង ៣​នាក់ គឺ​ជា​ជន​ល្មើស អ៊ីចឹង​តុលាការ​នឹង​ធ្វើ​តាម​នីតិវិធី​ច្បាប់ ចេញ​ដីកា​ឃាត់​ខ្លួន​ដើម្បី​ឲ្យ​សមត្ថកិច្ច​មាន​សិទ្ធិ​បំពេញ​ការងារ»។

ការ​ស្វែងរក​ឃាត់​ខ្លួន​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​ទាំង ៣​នាក់ ត្រូវ​បាន​ស្នងការ​ខេត្ត​កណ្ដាល លោក អ៊ាវ ចំរើន បញ្ជាក់​ថា គឺ​ទាល់​តែ​មាន​លិខិត ឬ​ដីកា​ពី​តុលាការ​ជា​មុន​សិន៖ «បើ​តុលាការ​មិន​ទាន់​ចេញ​លិខិត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​សព្វគ្រប់​ផង ហើយ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ទៅ​ធ្វើ​ម៉េច»។

ថ្វីត្បិតតែ​មន្ត្រី​នគរបាល​ទាំង ៣​នាក់ ត្រូវ​បាន​បណ្ដេញ​ចេញ​ពី​ក្របខ័ណ្ឌ​មន្ត្រី​រាជការ និង​ធ្លាប់​ផ្ដល់​សំណង​ចំនួន ២​ម៉ឺន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទៅ​ឲ្យ​គ្រួសារ​ជន​រងគ្រោះ​ក្ដី ប៉ុន្តែ​នាយក​អង្គការ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា ស៊ី.ឌី.ស៊ី (CDC) លោក​មេធាវី ហុង គឹមសួន ធ្លាប់​ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា ប្រសិន​តុលាការ​រក​ឃើញ​ថា ប៉ូលិស​ទាំង ៣​នាក់​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្រិត​ធ្ងន់​សម្លាប់​មនុស្ស​ដោយ​ចេតនា តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ ពួក​គេ​ប្រឈម​នឹង​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល ៣០​ឆ្នាំ។

អ្នក​ច្បាប់​រូប​នេះ​ក៏​បន្ថែម​ថា ទោស​នឹង​ត្រូវ​អនុវត្ត​ចំពោះ​ប៉ូលិស​ទាំង ៣​នាក់​នោះ​តាម​ច្បាប់​ព្រហ្មទណ្ឌ ថ្វីត្បិតតែ​មាន​ការ​ទូទាត់​សំណង​ក្ដី ព្រោះ​សំណង​នោះ​គ្រាន់​តែ​ជា​សង​ជា​ជំងឺ​ចិត្ត​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុម​គ្រួសារ​ជន​រងគ្រោះ​ប៉ុណ្ណោះ និង​មិន​អាច​បញ្ចប់​នីតិវិធី​ត្រឹម​លុយ​កាក់​ឡើយ៕

RFA
ដោយ រាជ វិញ្ញូ

ពលរដ្ឋ​ស្រុក​វាលវែង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​ប្រទះ​ឃើញ​គ្រាប់​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​ជាង​១​ពាន់​គ្រាប់

គ្រាប់​ផ្លោង​ធុន ៦០​មិល្លីម៉ែត្រ និង​គ្រាប់​បែក​ដៃ​ដែល​គេ​ប្រទះ​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​សហគមន៍​សង្ឃរុក្ខវ័ន្ត នៃ​ក្រុង​សំរោង ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៦។ រូបថត​សហគមន៍



អាជ្ញាធរ និង​នគរបាល​ស្រុក​វាលវែង ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ អំពាវនាវ​ដល់​ពលរដ្ឋ​ដែល​តាំង​ទី​លំនៅ​ថ្មី ឬ​ត្រួសត្រាយ​ដី​ព្រៃ​ដើម្បី​ធ្វើ​កសិកម្ម ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​យុទ្ធភណ្ឌ​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​កប់​ក្នុង​ដី​ដែល​បន្សល់​ទុក​ពី​សម័យ​សង្គ្រាម។ ការ​ក្រើន​រំឭក​របស់​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច​នេះ បន្ទាប់​ពី​គេ​ប្រទះ​ឃើញ​គ្រាប់​ជាច្រើន​ប្រភេទ​ជាង ១.០០០​គ្រាប់ នៅ​ភូមិ​ចម្ការ​ជ្រៃ​ខាង​ជើង ឃុំ​អន្លង់រាប។

អ្នក​ភូមិ​នៃ​ឃុំ​អន្លង់រាប ស្រុក​វាលវែង បារម្ភ​ពី​គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​គ្រាប់​មីន ឬ​យុទ្ធភណ្ឌ​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ ដោយ​អ្នក​ភូមិ​ខ្លះ​មាន​គ្រោះថ្នាក់ និង​ប្រទះ​ឃើញ​គ្រាប់​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​នៅ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ពួក​គេ​ជា​បន្តបន្ទាប់។

ពលរដ្ឋ​ម្នាក់​រស់នៅ​ភូមិ​ចម្ការ​ជ្រៃ​ខាង​ជើង ឃុំ​អន្លង់រាប លោក ធៀប មាស ឲ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​កុម្ភៈ ថា រូប​លោក និង​ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​ទៀត​នៅ​ស្រុក​វាលវែង ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​គ្រាប់​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​ច្រើន​ជាង​ការ​ប្រឈម​បញ្ហា​ផ្សេង​ទៀត ព្រោះ​អ្នក​ស្រុក​ភាគច្រើន​ចូល​ព្រៃ​ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​ជីវិត។ លោក​កាន់​តែ​ភ័យ​ខ្លាច​ចំពោះ​គ្រាប់​មីន ក្រោយ​ពី​គេ​ប្រទះ​ឃើញ​គ្រាប់​ជាច្រើន​នៅ​ភូមិ​លោក៖ «ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​ឮ​ព័ត៌មាន​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ទៅ​ជីក​គល់​បេង​ម៉េច ប៉ះ​មីន​ផ្ទុះ​ងាប់ តែ​បើ​អត់​ធ្វើ​ទៅ វា​អត់។ ខ្ញុំ​ត្រាយ​ព្រៃ​ធ្វើ​ចម្ការ​ដាំ​ដូចជា​ល្ង និង​ពោត អី។ បើ​គេ​បាន​មក​ធ្វើ​ការ​រាល់​ខែ រាល់​ថ្ងៃ​ទៅ​វា​គង់​តែ​ប្រជាជន​យើង​អាច​ហ៊ាន​ដើរ​អត់​ញញើត»។

ទាក់ទង​បញ្ហា​នេះ អធិការ​នគរបាល​ស្រុក​វាលវែង លោក ធាង ឡេង បញ្ជាក់​ថា គ្រាប់​ដែល​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​ទាំងនោះ ត្រូវ​កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​ចម្រុះ​សហការ​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជំនាញ​ស៊ីម៉ាក់ (CMAC) កម្ទេច​ចោល​អស់​ហើយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​មករា។ លោក​ថា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦ មាន​ករណី​ផ្ទុះ​មីន ៦​ករណី បណ្ដាល​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ស្លាប់ និង​របួស​ដាច់​ដៃ​ជើង​ជាច្រើន​នាក់ ជាពិសេស​កើត​ឡើង​នៅ​ឃុំ​អន្លង់រាប៖ «អូ! អា​ហ្នឹង​សម្បូរ​ណាស់​នៅ​ស្រុក​ខ្ញុំ​នេះ នៅ​អន្លង់រាប តំបន់​គ្រាប់​ច្រើន​ជាង​គេ​ហើយ មាន​ដាច់​ដៃ ដាច់​ជើង ងាប់​អ៊ីចឹង​ជា​ញឹកញយ​អ៊ីចឹង​ដែរ។ ខាង​ស៊ីម៉ាក់ និង​ហេឡូត្រាស់ សម្អាត​តែ​រហូត​តើ!»។

គ្រាប់​ដែល​អ្នក​ភូមិ​ចម្ការ​ជ្រៃ​ខាង​ជើង នៃ​ឃុំ​អន្លង់រាប ប្រទះ​ឃើញ​នោះ​មាន ៧​ប្រភេទ សរុប​ចំនួន ១.១៥០​គ្រាប់ ដូចជា​គ្រាប់​ប្រភេទ​ត្បាល់ ១២០​មិល្លីម៉ែត្រ និង​គ្រាប់​ប៉ូតែត ភីជី ៧ (PG7) ជាដើម។

អាស៊ីសេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ពី​មន្ត្រី​ជំនាញ​ស៊ីម៉ាក់ (CMAC) ម្នាក់​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ផ្នែក​ដោះ​មីន​ប្រចាំ​នៅ​ស្រុក​សំឡូត ខេត្ត​បាត់ដំបង និង​ស្រុក​វាលវែង ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​កុម្ភៈ ដោយ​លោក​ប្រាប់​ថា​កំពុង​ជាប់​ប្រជុំ។ ប៉ុន្តែ​ទាំង​អធិការ និង​អភិបាល​ស្រុក​វាលវែង អះអាង​ថា មន្ត្រី​ដោះ​មីន​ស៊ីម៉ាក់ និង​ហេឡូត្រាស់ (HELLOTRUST) កំពុង​ប្រតិបត្តិការ​ដោះ​មីន​នៅ​ឃុំ​ថ្មដា និង​ក្បែរ​ព្រំដែន​ខ្មែរ-ថៃ ក្នុង​ស្រុក​វាលវែង។

អភិបាល​ស្រុក​វាលវែង លោក ហេង សុភាណា អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ ជាពិសេស​កសិករ​បង្កើន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត​ចំពោះ​បញ្ហា​គ្រាប់​មីន ឬ​យុទ្ធភណ្ឌ​មិន​ទាន់​ផ្ទុះ​នៅ​ពេល​ចូល​ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ ឬ​តាំង​ទី​លំនៅ​លើ​ដី​ថ្មី៖ «មុន​នឹង​អាស្រ័យ​ផល ឬ​ដាំ​ដុះ​អី​ហ្នឹង​ធ្វើ​ម៉េច​ទាក់ទង​ខាង​មន្ត្រី​ជំនាញ​ទៅ​រក​មីន មាន​ទាំង​ស៊ីម៉ាក់ ឬ​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ការ​រុក​រក​មីន​ឲ្យ​មក​ជួយ ដើម្បី​ធ្វើ​ម៉េច​បង​ប្អូន​យើង​អាច​អាស្រ័យ​ផល​ទៅ​មាន​សុវត្ថិភាព»។

ទឹក​ដី​ស្រុក​វាលវែង ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ ជាប់​ព្រំប្រទល់​ស្រុក​សំឡូត ខេត្ត​បាត់ដំបង គឺ​ជា​សមរភូមិ​ក្ដៅ​ចុង​ក្រោយ​របស់​ទាហាន​ខ្មែរ​ក្រហម តស៊ូ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ទាហាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨៕

RFA
ដោយ ជិន ជេដ្ឋា

ពលរដ្ឋ​ស្រុក​កោះសូទិន​ចាប់​ផ្ដើម​បោះបង់​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង​រួច​ធ្វើ​ចំណាក​ស្រុក

លោកស្រី សេក អៃ ជា​អ្នក​ប្រកប​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​នៅ​ភូមិ​ព្រែកចង្ក្រាន ឃុំ​ល្វេ ស្រុក​កោះសូទិន ខេត្ត​កំពង់ចាម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Saut Sokprathna



ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ឃុំ​ល្វេ ស្រុក​កោះសូទិន ខេត្ត​កំពង់ចាម ចាប់​ផ្ដើម​បោះបង់​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដែល​ជា​មុខ​របរ​ប្រពៃណី​របស់​ពួក​គាត់។ ចំនួន​អ្នក​ប្រកប​មុខ​របរ​នេះ ចេះ​តែ​បាត់បង់ គឺ​ក្រោយ​ពេល​តម្លៃ​ហូល​កាន់​តែ​ធ្លាក់​ចុះ រីឯ​តម្លៃ​សូត្រ​កាន់​តែ​ឡើង​ខ្ពស់។

បញ្ហា​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ស្រុក​មួយ​ចំនួន​នាំ​គ្នា​ចំណាក​ស្រុក​ជា​ហូរហែ ដើម្បី​ស្វែងរក​ប្រាក់​ចំណូល​មក​ផ្គត់ផ្គង់​គ្រួសារ​ជំនួស​ឲ្យ​មុខ​របរ​ប្រពៃណី​របស់​ពួក​គាត់។ អ្នក​ភូមិ​មួយ​ចំនួន​បារម្ភ​ថា មុខ​របរ​តម្បាញ​នេះ នឹង​អាច​បាត់បង់​នៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​មិន​ខាន ប្រសិន​បើ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តែ​ព្រងើយ​កន្តើយ​ទៀត​នោះ។

ស្នូរ​កី​តម្បាញ​ហូល​ដែល​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ល្វេ គឺ​ជា​ស្នូរ​បង្ហាញ​ពី​មុខ​របរ​ប្រពៃណី​របស់​អ្នក​ស្រុក ដែល​ពួក​គាត់​បាន​ថែរក្សា​បន្ត​ពី​ដូនតា​របស់​ពួក​គេ​មក។

«សំឡេង​ស្នូរ​កី​តម្បាញ»

ស្នូរ​កី​តម្បាញ​ដែល​អ្នក​ស្រុក​អះអាង​ថា ពី​មុន​មក​ធ្លាប់​ឮ​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ផ្ទះ​នោះ ចាប់​ផ្ដើម​ថយ​ចុះ​បន្តិច​ម្តងៗ ដោយសារ​តម្លៃ​កាន់​តែ​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង​នា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ហើយ​ឧបករណ៍​តម្បាញ​ខ្លះ​គេ​ទុក​ចោល ចំណែក​ពលរដ្ឋ​នាំ​គ្នា​ចំណាក​ស្រុក ជាដើម។

ពលរដ្ឋ​នៅ​ភូមិ​ព្រែកចង្ក្រាន មួយ​រូប លោកស្រី សេក អៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា នៅ​ក្នុង​ភូមិ​លោកស្រី​បច្ចុប្បន្ន គឺ​មាន​អ្នក​ភូមិ​ប្រមាណ ៣០​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​នាំ​គ្នា​ប្រកប​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង​នេះ ហើយ​មាន​អ្នក​ស្រុក​ជាច្រើន​នាំ​គ្នា​ទៅ​រក​ការងារ​នៅ​ឆ្ងាយៗ​ពី​ស្រុក​កំណើត ពិសេស​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​តែ​ម្តង។ លោកស្រី​រៀបរាប់​ពី​មូលហេតុ​នាំ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​បោះបង់​មុខ​របរ​នេះ​ចោល ពីព្រោះ​តម្លៃ​សូត្រ​បច្ចុប្បន្ន​កាន់​តែ​ឡើង​ខ្ពស់ រីឯ​តម្លៃ​ហូល​លក់​ចេញ​វិញ គឺ​កាន់​តែ​ធ្លាក់ចុះ៖ «ហូល​ហ្នឹង​វា​ចេះ​តែ​ចុះ​ថ្លៃ សូត្រ​ហ្នឹង​វា​ឡើង​ថ្លៃ ហើយ​ខ្ញុំ​ត្បាញ​យូរៗ​ទៅ វា​អស់​ទាំង​កម្លាំង​កាយ​កម្លាំង​ចិត្ត​ទៀត។ សព្វថ្ងៃ​ភ័យ​ព្រួយ​ខ្លាច​អត់​លុយ​ឲ្យ​កូន​ទៅ​រៀន»។

ប្រភព​ដដែល​និយាយ​ទៀត​ថា តម្លៃ​ហូល​ចុះ​ថោក គឺ​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩ មក។ លោកស្រី​ថា កាល​ពី​មុន ពួក​គាត់​អាច​លក់​ហូល​ក្នុង​មួយ​ក្បិន​មាន​តម្លៃ ៧០​ដុល្លារ​ទៅ ៨០​ដុល្លារ ឬ​ស្មើ​ប្រមាណ ៣០​ម៉ឺន​រៀល ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន គឺ​លក់​ចេញ​បាន​តម្លៃ​ចន្លោះ​ពី ៨​ម៉ឺន​រៀល​ទៅ ១៦​ម៉ឺន​រៀល ឬ​ចន្លោះ​ពី ២០​ដុល្លារ​ទៅ ៤០​ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​មួយ​ក្បិន។ លើស​ពី​នេះ នៅ​ពេល​ហូល​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់ កាលណោះ​តម្លៃ​សរសៃ​សូត្រ​មាន​តម្លៃ​ថោក។ លោកស្រី​រំឭក​ថា ពេល​នោះ​តម្លៃ​សរសៃ​សូត្រ​មួយ​ដុំ​ដែល​មាន​ទម្ងន់ ២​គីឡូក្រាម មាន​តម្លៃ ៤០​ដុល្លារ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​ឡើង​ថ្លៃ​ជិត ១០០​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ដុំ។

មិន​ខុស​គ្នា​នេះ ពលរដ្ឋ​មួយ​រូប​ទៀត គឺ​លោកស្រី យ៉ែន ថារី ឲ្យ​ដឹង​ថា ហូល​ក្នុង​មួយ​កី​មាន​ចំនួន ១៧​ក្បិន ហើយ​ក្នុង​មួយ​ក្បិន​មាន​ចំនួន ២​សំពត់។ លោកស្រី​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​មួយ​កីៗ​ពួក​គាត់​អាច​ប្រើ​រយៈពេល​ពី ៣ ទៅ ៤​ខែ​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​ត្បាញ​រហ័ស ហើយ​អង្គុយ​ត្បាញ​ជាប់ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​អ្នក​ត្បាញ​យឺត​វិញ ពួក​គាត់​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​ពី ៦​ខែ​ទៅ ៧​ខែ​ទើប​រួច។ ស្ត្រី​រូប​នេះ​បារម្ភ​ថា ប្រសិន​បើ​តម្លៃ​នៅ​តែ​ធ្លាក់​ចុះ​បែប​នេះ ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​ប្រហែល​ជា​មិន​បាន​ស្គាល់​មុខ​របរ​ប្រពៃណី​មួយ​នេះ​ទៀត​ទេ ហើយ​ការ​ចំណាក​ស្រុក​នឹង​កើត​មាន​បន្ត​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​លោកស្រី​យល់​ថា ប្រសិន​តម្លៃ​ហូល​ចាប់​ផ្ដើម​ឡើង​ថ្លៃ​ខ្ពស់​វិញ ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំណាក​ស្រុក​នឹង​អាច​វិល​ត្រឡប់​មក​ស្រុក​កំណើត​វិញ​ជាក់​ជា​មិន​ខាន៖ «ប៉ះពាល់​ជីវភាព ថ្ងៃ​ក្រោយ​ទៅ កូន​ចៅ​នឹង​មិន​ដឹង​ស្គាល់​តម្បាញ​ហ្នឹង​ឬ​អត់? ថ្ងៃ​ក្រោយ​ប្រហែល​ជា​មិន​ស្គាល់​ទេ​មើល​ទៅ អត់​ពី​ចាស់ៗ​ទៅ»។

ភូមិ​ព្រែកចង្ក្រាន គឺ​ជា​ភូមិ​មួយ​ដែល​ធ្លាប់​ល្បីល្បាញ​កាល​ពី​ដើម​មក ពីព្រោះ​តែ​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង។ អ្នក​ភូមិ​ដែល​មាន​កូន​ស្រី កម្រ​នឹង​បាន​ចេញ​ឆ្ងាយ​ពី​ផ្ទះ​សម្បែង​ណាស់ ដោយសារ​មាន​មុខ​របរ​ប្រចាំ​ត្រកូល​របស់​ខ្លួន ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ពេល​តម្លៃ​ហូល​ធ្លាក់​ចុះ កូន​ស្រី​របស់​អ្នក​ភូមិ​ជាច្រើន​ចាប់​ផ្ដើម​នាំ​គ្នា​ចំណាក​ស្រុក។

រូប​សំណាក​ស្ត្រី​កំពុង​តម្បាញ​ហូល និង​រវៃ​សូត្រ​នៅ​ទី​រួម​ស្រុក​កោះសូទិន ខេត្ត​កំពង់ចាម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Saut Sokprathna RFA/Saut Sokprathna

អ្នក​ភូមិ​មួយ​រូប​ទៀត លោកស្រី ហោ ណារុំ បញ្ជាក់​ថា លោកស្រី​រីករាយ​ដែល​បាន​បន្ត​មុខ​របរ​ប្រពៃណី​ពី​ដូនតា​មក ពីព្រោះ​វា​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដើម្បី​រក្សា​អត្តសញ្ញាណ​របស់​ជាតិ​ផង ប៉ុន្តែ​លោកស្រី​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ឡើយ ក្រោយ​ពេល​តម្លៃ​ហូល​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង ម្យ៉ាង​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​គ្មាន​ការ​ដោះស្រាយ​ជូន​ពួក​គាត់​ទេ បើ​ទោះ​បី​ជា​ពលរដ្ឋ​ធ្លាប់​បាន​ស្នើ​ទៅ​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ក៏ដោយ៖ «និយាយ​មួយ​ចំណុច​ហ្នឹង គឺ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ​លោកគ្រូ! គឺ​ពិបាក​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​ធ្វើ ដូច​ថា​ធ្វើ​មិន​បាន​ហូប ខាត ហើយ​ទៅ​ជំពាក់​គេ»។

ឃុំ​ល្វេ មាន​ភូមិ​ចំនួន​១០ ហើយ​ភូមិ​ដែល​មាន​ពលរដ្ឋ​ប្រកប​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង​មាន​ចំនួន ៤​ភូមិ រួម​មាន​ភូមិ​ព្រែកចង្ក្រាន ភូមិ​ព្រែកតាកែ ភូមិ​ល្វេលើ និង​ភូមិ​ល្វេក្រោម។ ភូមិ​ទាំង​បួន​នេះ ក្នុង​មួយ​ភូមិៗ​អាច​មាន​ពលរដ្ឋ​ប្រមាណ ៥០០​គ្រួសារ​កំពុង​ប្រកប​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង។

ជំទប់​ទី​១ ឃុំ​ល្វេ លោក ឈន់ ឈឿន មាន​ប្រសាសន៍​ថា ចំនួន​អ្នក​ប្រកប​មុខ​របរ​នេះ​ពិត​ជា​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ប្រាកដ​មែន។ លោក​កត់​សម្គាល់​ថា ដោយសារ​បញ្ហា​តម្លៃ​ធ្លាក់​ចុះ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ភូមិ​ជាច្រើន​ចំណាក​ស្រុក ចំណែក​ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ដែល​កំពុង​ប្រកប​មុខ​របរ​នេះ ភាគច្រើន​ជា​មនុស្ស​វ័យ​ចំណាស់ និង​ទាល់ មិន​អាច​ចេញ​ពី​ស្រុក​កំណើត​បាន​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក​បញ្ជាក់​ថា កន្លង​មក​អាជ្ញាធរ​បាន​បញ្ជូន​សំណើ​របស់​ពលរដ្ឋ​ទៅ​ថ្នាក់​លើ ហើយ​ឃើញ​មាន​មន្ត្រី​គម្រោង​ថ្នាក់​ជាតិ​ចុះ​មក​ជួប​ពលរដ្ឋ​ម្តង ប៉ុន្តែ​មិន​ឃើញ​មាន​ដំណោះស្រាយ​អ្វី​ឡើយ។ ជំទប់​ឃុំ​រូប​នេះ​សោកស្ដាយ ប្រសិន​បើ​មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​របស់​អ្នក​ស្រុក​ត្រូវ​បាន​បាត់បង់៖ «ប្រពៃណី​នៃ​ការ​ធ្វើ​ហូល​នេះ គឺ​មាន​តាំង​ពី​យូរយារ​ណាស់​មក​ហើយ​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ល្វេ និង​ភូមិ​ព្រែកចង្ក្រាន នេះ។ អ៊ីចឹង​បាន​ថា​បើ​ការ​ដោះស្រាយ​ហ្នឹង​មិន​ទាន់​បាន​ទេ គឺ​យើង​មាន​ការ​សោកស្ដាយ​ជា​ខ្លាំង»។

មុខ​របរ​តម្បាញ​ហូល​ផាមួង គឺ​ជា​អត្តសញ្ញាណ​របស់​អ្នក​ស្រុក​កោះសូទិន ពីព្រោះ​អាជ្ញាធរ​ស្រុក​ក៏​បាន​ធ្វើ​រូប​សំណាក​ស្ត្រី​បី​នាក់​អង្គុយ​តម្បាញ និង​រវៃ​សូត្រ​នៅ​ទី​រួម​ស្រុក​ថែម​ទៀត​ផង។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម និង​សិប្បកម្ម លោក អ៊ុំ សុថា មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ មករា ថា លោក​មិន​ទាន់​ដឹង​ពី​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​តម្លៃ​ហូល និង​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​តម្លៃ​សរសៃ​សូត្រ​នោះ​ទេ ពីព្រោះ​ពលរដ្ឋ​ធ្វើ​ឡើង​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ ខាង​ក្រសួង​មិន​បាន​គ្រប់គ្រង​ឡើយ ម្យ៉ាង​រឿង​តម្លៃ​ទំនិញ​គឺ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម។ យ៉ាង​នេះ​ក្តី លោក​ថា​ប្រសិន​បើ​មាន​សំណើ​ពី​ពលរដ្ឋ​ជា​ផ្លូវ​ការ គឺ​ងាយ​ស្រួយ​ដល់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ ម្យ៉ាង​ពលរដ្ឋ​គប្បី​ចងក្រង​ជា​សមាគមន៍ ព្រោះ​អាច​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាង​ការ​លើក​ឡើង​ដាច់​ដោយឡែក​ពី​គ្នា៖ «ជុំវិញ​បញ្ហា​ហ្នឹង​មក​ដល់​យន្តការ​ដែល​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​បង្កើត​ហើយ។ យន្តការ​នៃ​ក្រុម​ការងារ​ផ្នែក​កម្មន្តសាល សហគ្រាស​ធន់​តូច និង​មធ្យម​ជា​ដៃគូ​រវាង​វិស័យ​រដ្ឋាភិបាល និង​ឯកជន»។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មាត្រា​៦២ ចែង​ថា រដ្ឋ​ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ជួយ​ដោះស្រាយ​មធ្យោបាយ​ផលិត ការពារ​ថ្លៃ​ផលិតផល​ជូន​កសិករ សិប្បករ និង​ជួយ​រក​ទីផ្សារ​លក់​ផលិតផល ជាដើម។ រីឯ​មាត្រា​៦៣ ចែង​ថា រដ្ឋ​ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​គ្រប់គ្រង​ទីផ្សារ ជួយ​ឲ្យ​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​មាន​កម្រិត​សមរម្យ។

ទោះ​បី​ជា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ចែង​យ៉ាង​នេះ​ក្តី ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន​មើល​ឃើញ​ថា រាជ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ទាន់​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​ជូន​កសិករ ឬ​សិប្បករ​ទាំងនោះ​ទេ។

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​អប់រំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដើម្បី​ការ​អភិវឌ្ឍ និង​សន្តិភាព លោក យង់ គិមអេង មើល​ឃើញ​ថា ស្ថាប័ន​របស់​រដ្ឋ​មាន​ច្រើន ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​មុខ​របរ​ប្រពៃណី​របស់​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​ឡើយ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា មុខ​របរ​មួយ​នេះ គឺ​មាន​សារសំខាន់ ព្រោះ​វា​បាន​បង្ហាញ​ពី​អត្តសញ្ញាណ​របស់​ជាតិ និង​ជា​ការ​ចូលរួម​ថែរក្សា​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​របស់​ខ្មែរ ជាដើម៖ «ធាតុ​ប្លែក​នៃ​ស្រុក ឬ​ភូមិ​មួយៗ​ហ្នឹង​ហើយ ដែល​ជា​តម្លៃ​វប្បធម៌​ដ៏​ធំ​ណាស់​បាទ ដែល​មិន​អាច​កាត់​ផ្តាច់​បាន»។

លោក យង់ គិមអេង បន្ថែម​ថា មុខ​របរ​បែប​នេះ គឺ​អាច​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាច្រើន​ទៀត​ផង ប្រសិន​បើ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​អាច​រៀបចំ​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ មាន​ទីផ្សារ​លក់ដូរ​ឲ្យ​បាន​ទូលំទូលាយ​ក្នុង​តម្លៃ​មួយ​សមរម្យ ដែល​ជួយ​ឲ្យ​ជីវភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​កាន់​តែ​ប្រសើរ ពិសេស​ទីផ្សារ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ជាដើម៕

RFA
ដោយ សូត សុខប្រាថ្នា

ក្រុម​អង្គការ​ជាង​៣០​ស្ថាប័ន​អំពាវនាវ​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​ម្នាក់​ដែល​លង់​ទឹក​ស្លាប់

រូបថត​របស់​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​ឈ្មោះ ប៉ែន សុគន្ធា ហៅ​ស្រីម៉ៅ កាល​ពី​៣​ឆ្នាំ​មុន។ Photo Provided



ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាង ៣០​ស្ថាប័ន អំពាវនាវ​ដល់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ឲ្យ​រក​យុត្តិធម៌​ដល់​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​មួយ​រូប ដែល​លង់​ទឹក​ស្លាប់​នៅ​ពេល​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ ដេញ​ចាប់​ក្រុម​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ។ ក្រុម​អង្គការ​ទាំងនោះ​ចាត់​ទុក​ការ​បណ្ដែតបណ្ដោយ​មិន​រក​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ស្ត្រី​រងគ្រោះ នឹង​មាន​ឥទ្ធិពល​មិន​ល្អ​ដល់​សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព យុត្តិធម៌ និង​សិទ្ធិ​របស់​ស្ត្រី។

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​ធ្វើ​ការងារ​ជាមួយ​ពលរដ្ឋ​ប្រកប​ការងារ​ងាយ​រងគ្រោះ លើក​ឡើង​ថា នៅ​ពេល​ដែល​ស្ត្រី​នៅ​តែ​បន្ត​ប្រឈម​នឹង​ការ​រើសអើង ការ​មាក់ងាយ​នៅ​ក្នុង​សង្គម នឹង​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​អំពើ​ហិង្សា​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ការ​គំរាម​កំហែង​គ្រប់​រូបភាព​រហូត​ដល់​អ្នក​រងគ្រោះ​បាត់បង់​ជីវិត។

ក្រុម​ដដែល​នេះ​បាន​យក​ការ​ស្លាប់​របស់​នាង ប៉ែន សុគន្ធា ហៅ​ស្រី​ម៉ៅ គឺ​ជា​ករណី​ជាក់ស្ដែង​នៃ​អំពើ​ហិង្សា​ទៅ​លើ​ស្ត្រី។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​យេនឌ័រ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ដើម្បី​កម្ពុជា អ្នកស្រី រស់ សុភាព ដែល​ឋិត​ក្នុង​ចំណោម​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​រួម​គ្នា​ចេញ​លិខិត​ចំហ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ដ្បិត​តែ​នាង ប៉ែន សុគន្ធា ជា​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ នាង​ក៏​ត្រូវ​ទទួល​បាន​កិច្ច​ការពារ​ក្នុង​នាម​ជា​ស្ត្រី​ខ្មែរ​មួយ​រូប នៅ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ផ្ដល់​សច្ចាប័ន​លើ​បទដ្ឋាន​ច្បាប់​ដែល​គាំពារ​សិទ្ធិ​ស្ត្រី និង​ការពារ​ស្ត្រី​ពី​ការ​រើសអើង​នានា៖ «»។

នៅ​ក្នុង​លិខិត​ចំហ​របស់​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ដដែល បាន​ស្នើ​ដល់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​នោះ​រួម​មាន ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី ក្រសួង​មហាផ្ទៃ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​ទៀត។

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ដដែល​ស្នើ​ថា ក្រសួង​កិច្ច​ការនារី អន្តរាគមន៍​តាម​ការ​សហការ​ជាមួយ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ ចាត់​វិធានការ​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ ដើម្បី​រក​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​ជន​រងគ្រោះ និង​គ្រួសារ។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ ក៏​ស្នើ​ទៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ ឲ្យ​អនុវត្ត​តាម​នីតិវិធី ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​នីតិរដ្ឋ និង​លុប​បំបាត់​និទ្ទណ្ឌភាព ឬ​ភាព​គ្មាន​ទោសពៃរ៍។ លើស​ពី​នេះ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល បាន​ស្នើ​ដល់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋាភិបាល និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ពាក់ព័ន្ធ​នានា សហការ ពង្រឹង​បន្ថែម​នូវ​យន្តការ និង​បរិយាកាស​គាំពារ​តម្លៃ និង​សិទ្ធិ​ស្ត្រី ដោយ​ផ្ដល់​សេវា​ផ្លូវ​ច្បាប់ សេវា​សុខភាព និង​សេវា​ចាំបាច់​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ក្នុង​ន័យ​ទប់ស្កាត់ និង​ការពារ​ស្ត្រី​ពី​ការ​រើសអើង​ការ​មាក់ងាយ​ក្នុង​រូបភាព​ផ្សេងៗ។

ចំណែក​សំណើ​ទៅ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក្រុម​នេះ​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​ការ​ប្រើប្រាស់​កង​សន្តិសុខ​ក្នុង​ការ​គំរាម​កំហែង ចុះ​បង្ក្រាប និង​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​អ្នក​ប្រកប​របរ​ផ្លូវ​ភេទ និង​ស្ត្រី​ធ្វើ​ការ​តាម​គ្រឹះស្ថាន​សេវា​កម្សាន្ត​ក្រោម​រូបភាព​រក្សា​សន្តិសុខ​សណ្ដាប់ធ្នាប់។

ឆ្លើយតប​នឹង​សំណើ​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋបាល​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្ដី មាន​ប្រសាសន៍​ថា កន្លង​ទៅ ក្រុម​សន្តិសុខ​ដែល​ជា​ប្រជា​ការពារ បាន​ជួយ​ច្រើន​ទៅ​ដល់​ការងារ​របស់​អាជ្ញាធរ​នៅ​តាម​ខណ្ឌ​នីមួយៗ៖ «»។

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល បាន​រំឭក​នៅ​ក្នុង​លិខិត​ចំហ​ថា ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ កាល​ពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា បាន​ដេញ​តាម​ចាប់​ក្រុម​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ ហើយ​ក្នុង​ពេល​នោះ មាន​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​ម្នាក់ គឺ​នាង ប៉ែន សុគន្ធា បាន​ធ្លាក់​ទឹក​នៅ​ម្ដុំ​ចំណត​ទូក​ទេសចរណ៍ ហើយ​នាង​បាន​លង់​ទឹក​ស្លាប់​ដោយ​សព​របស់​នាង​ត្រូវ​គេ​រក​ឃើញ​នៅ​ពីរ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋបាល​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្ដី មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ បាន​បំពេញ​តួនាទី​រក្សា​សណ្ដាប់ធ្នាប់​តាម​ធម្មតា ពុំ​មាន​អ្វី​ប្លែក​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា ករណី​នេះ​ឋិត​ក្នុង​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​របស់​អាជ្ញាធរ​នៅ​ឡើយ៖ «»។

អ្នក​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ចំនួន ៦​នាក់ បាន​ស្នើ​តាម​រយៈ​ប្រធាន​សភា​ទៅ​ក្រសួង​ចំនួន​៣ ឲ្យ​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​ដល់​នាង ប៉ែន សុគន្ធា ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ក្រសួង​យុត្តិធម៌ និង​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី។ ប្រធាន​រដ្ឋសភា លោក ហេង សំរិន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​មករា បាន​ចារ​បញ្ជូន​លិខិត​នោះ​ទៅ​ក្រសួង​ទាំង​៣ នោះ​រួច​រាល់​ហើយ​ដែរ។

ក្នុង​លិខិត​ទៅ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ក្រុម​អ្នក​តំណាងរាស្ត្រ​ស្នើ​ឲ្យ​សុំ​បង្កើត​គណៈកម្មការ​អព្យាក្រឹត ដើម្បី​រក​យុត្តិធម៌​ដល់​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​ឈ្មោះ ប៉ែន សុគន្ធា។ ក្នុង​លិខិត​មួយ​ទៀត ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ អន្តរាគមន៍​ទៅ​អយ្យការ​អម​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ឲ្យ​មាន​ការ​កសាង​សំណុំ​រឿង​ដែល​អាច​ឈាន​ទៅ​ចោទ​ប្រកាន់​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ។ ចំណែក​លិខិត​មួយ​ទៀត ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី ជំរុញ​វិធានការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ក្នុង​ករណី​នេះ និង​ស្នើ​ទៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ឲ្យ​បកស្រាយ​ពី​តួនាទី និង​ភារកិច្ច​របស់​ក្រុម​សន្តិសុខ។

ឆ្លើយតប​នឹង​លិខិត​នេះ មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​នៃ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក​ថា បាន​បញ្ជូន​លិខិត​នេះ​បន្ត​ទៅ​អយ្យការ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ឲ្យ​ពិនិត្យ​សំណុំ​រឿង​នេះ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​អយ្យការ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក លី សុផាណា ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​តាម​បណ្ដាញ​ទំនាក់ទំនង​តេឡេក្រាម (Telegram) នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​កុម្ភៈ ថា ស្ថាប័ន​លោក​កំពុង​ពិនិត្យ និង​ចាត់ការ​លើ​សំណុំ​ឯកសារ​ទាំងនេះ​ហើយ។

ចំណែក​មន្ត្រី​នៅ​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី ក៏​ធ្លាប់​បញ្ជាក់​ថា ក្រសួង​មិន​បាន​មើល​រំលង​ករណី​នេះ​ដែរ។

រីឯ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ មាន​ប្រសាសន៍​ថា រដ្ឋមន្ត្រី លោក ស ខេង បាន​ដាក់​បទបញ្ជា​ដល់​អគ្គស្នងការ​នគរបាល​ជាតិ ឲ្យ​ស្រាវជ្រាវ​ករណី​នេះ​ដើម្បី​ជូន​ដំណឹង​ត្រឡប់​ទៅ​រដ្ឋសភា​វិញ៖ «»។

ទាំង​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​អ្នក​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង រំពឹង​ថា ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​ជូន​នាង ប៉ែន សុគន្ធា។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​យេនឌ័រ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ដើម្បី​កម្ពុជា អ្នកស្រី រស់ សុភាព លើក​ឡើង​ទៀត​ថា ចំណុច​សំខាន់​ដែល​អ្នកស្រី​ចង់​ឃើញ គឺ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​មាន​ការ​ស៊ើប​អង្កេត និង​ផ្ដល់​ព័ត៌មាន​ពិត​ដល់​សាធារណជន និង​ក្រុម​គ្រួសារ​នាង ប៉ែន សុគន្ធា៖ «»។

ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​ឈ្មោះ ប៉ែន សុគន្ធា ហៅ​ស្រី​ម៉ៅ បាន​លង់​ទឹក​ស្លាប់​កាល​ពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា បន្ទាប់​ពី​នាង​បាន​រត់​គេច​ពី​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ ដែល​ដេញ​ចាប់​ក្រុម​ស្ត្រី​រក​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ ក្នុង​បំណង​រក្សា​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ​ម្ដុំ​សួនច្បារ​ខាង​ក្រោយ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា។ នៅ​ពេល​នោះ នាង ប៉ែន សុគន្ធា បាន​រត់​ទៅ​ដួល​បោក​នឹង​ទូក​ទេសចរណ៍ ហើយ​ធ្លាក់​ក្នុង​ទឹក​ទន្លេសាប។

អ្នក​នៅ​កន្លែង​កើត​ហេតុ​លើក​ឡើង​ថា សន្តិសុខ​បាន​ហាមប្រាម​មិន​ឲ្យ​មាន​អ្នក​ជួយ​នាង ប៉ែន សុគន្ធា ឡើយ។ សព​របស់​នាង ត្រូវ​គេ​រក​ឃើញ​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ស្ពាន​ច្បារអំពៅ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​មករា។ សុគន្ធា បាន​បន្សល់​ទុក​កូន​ប្រុស​ពិការ​មាន​អាយុ ៦​ឆ្នាំ​ម្នាក់៕

RFA
ដោយ សុ ជីវី

ឯ​.​ឧ កឹម សុខា​៖ ធម្មតា​នយោបាយ​តែង​ក្តៅ ឬ​ត្រជាក់​តាម​កាលៈទេសៈ​



​ប្រធានស្តីទី​គណបក្ស​ស​ង្គ្រោះ​ជាតិ​ឯកឧត្តម កឹម សុខា បាន​ថ្លែង​សារ​នយោបាយ​នៅថ្ងៃនេះ ទៅកាន់​អ្នកគាំទ្រ​របស់ខ្លួន​នៅ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ​។ ប្រមុខ​បក្សប្រឆាំង​រូបនេះ មានប្រសាសន៍ថា ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ក្តៅ ឬ​ត្រជាក់​ទៅតាម​កាលៈទេសៈ​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ​។

«​ជាធម្មតា​នយោបាយ​តែងតែ​ក្ដៅ ឬ ត្រជាក់​តាម​កាលៈទេសៈ​»​។ នេះ​ជា​សារ​នយោបាយ​របស់​ឯក​ឧ​ត្ត​ម កឹម សុខា ក្នុងពេលដែល​ប្រធានស្តីទី​គណបក្សប្រឆាំង​រូបនេះ ជួប​ជាមួយ​មន្ត្រី​មូលដ្ឋាន​បក្ស​ខ្លួន​នៅ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​នេះ​។ បើតាម​ទំព័រ​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​របស់ខ្លួន ឯកឧត្តម កឹម សុខា បញ្ជាក់​យ៉ាងនេះ​ទៀតថា​៖«​ក៏ប៉ុន្ដែ​តាម​ការឆ្លងកាត់​ក្នុង​ភ្លើង​នយោបាយ​ជាង​២០​ឆ្នាំ​របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំ​យល់ឃើញថា ដើម្បី​អាចធ្វើ​ដំណើរ​ទៅមុខ ឲ្យ​ដល់​គោលដៅ​របស់​យើង​បាន យើង​មិនគួរ​លូកដៃ​លេង​ភ្លើង​ដែល​គេ​បង្កាត់​នោះទេ​។ យើង​ត្រូវ​រក​ឫសគល់​នៃ​បញ្ហា ដើម្បី​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​បញ្ហា ដោយ​ខ្លួន​យើង​ប្រសើរ​ជាង​»​។​

​ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បន្ត​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖« ខ្ញុំ​មានជំនឿថា ដំណោះស្រាយ​បញ្ហា​ក្នុង​គណបក្សនយោបាយ ក៏ដូចជា​ប្រទេសជាតិ​ដែរ ទោះបី​ជាមាន​អ្នកដទៃ​ជួយ​ពី​ខាងក្រៅ​ក៏ដោយ ក៏​ចៀស​មិន​ផុតពី​ខ្មែរ និង​ខ្មែរ ត្រូវតែ​និយាយ​គ្នា និង​រួបរួមគ្នា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា ដែលជា​ប្រយោជន៍​ជាតិ និង​ប្រយោជន៍​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើងទាំងអស់គ្នា​»​។​

​ការលើកឡើង​របស់​ឯក​ឧ​ត្ត​ម កឹម សុខា បែបនេះ បន្ទាប់ពី​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​ហាក់​ឡើងក​ម្តៅ​ឡើងវិញ​។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ត្រូវបាន​រដ្ឋសភា ដកតំណែង​ជា​ប្រធាន​ក្រុមតំណាងរាស្ត្រ និង​ប្រធាន​ក្រុម​មតិ​ភា​គតិ​ត លែងមាន​សិទ្ធិ​ចរចា​ជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​។ ជាងនេះទៅទៀត សម្តេច ហ៊ុន សែន គ្រោង​ស្នើ​ឲ្យ​បន្ថែម​ខ្លឹមសារ​នៃ​ច្បាប់​ស្តីពី​គណបក្សនយោបាយ ដើម្បី​ដាក់ទោស​ទណ្ឌ​ឲ្យ​ធ្ងន់​ទៅលើ​មេដឹកនាំ​បក្សនយោបាយ​ដែល​ធ្វើ​ខុសច្បាប់​៕

ថ្មី​ៗ
អត្ថបទ : រុង រឿង

ពលរដ្ឋរស់នៅស្របច្បាប់លើដី ក្នុងឃុំតេជោអភិវឌ្ឍន៍ ចេញមុខគាំទ្រចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធរខេត្ត ក្រោយចាប់ខ្លួនសមាជិកលោក ខឹម វាសនា ទាំង១៣នាក់



(កំពត)៖ ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារ រស់នៅលើដីស្របច្បាប់ ក្នុងឃុំតេជោអភិវឌ្ឍន៍ ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត បានចេញមុខគាំទ្រនូវចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធរខេត្តកំពត ហើយថាការចាប់បក្ខពួក១៣នាក់ របស់​លោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ដាក់ទោសតាមច្បាប់នោះ គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ។

ពលរដ្ឋបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា «គាំទ្រការអនុវត្តច្បាប់របស់ក្រុមការងារថ្នាក់ខេត្ត ការឈូសឆាយដីសម្បទាន សង្គមកិច្ចរបស់រដ្ឋ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិតេជោក្បាលដំរី និងភូមិតេជោអន្លង់ក្មេងលេង ឃុំតេជោអភិវឌ្ឍន៍ ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត»។

បើតាមបដារបស់ពលរដ្ឋ បានបន្ថែមថា «យើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នា​ ជាប្រជាជនរងគ្រោះ នៅភូមិតេជោក្បាលដំរី និងភូមតេជោអន្លង់ក្មេងលេង សូមថ្លែងអំណរគុណ ឯកឧត្តមអភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពត»។

សូមបញ្ជាក់ថា ការចេញមុខប្រកាសគាំទ្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះនេះ ធ្វើឡើងក្រោយអាជ្ញាធរខេត្តកំពត បាន​ឃាត់ខ្លួនសមាជិក ១៣នាក់ របស់គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (LDP) របស់លោក ខឹម វាសនា អំពីការ​ឈូសឆាយបំផ្លាញដំណាំប្រជាពលរដ្ឋ រំលោភយកដី នៅឃុំតេជោអភិវឌ្ឍន៍ នាព្រឹកថ្ងៃទី០៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧នេះ ហើយពេលនោះ មានសមាជិករបស់គណបក្សនេះ ប្រមាណជាង៥០០នាក់ បាននាំមកតវ៉ានៅមុខស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពត ដើម្បីសុំឲ្យមានការដោះលែង ដោយចោទថាអាជ្ញាធរធ្វើបំពាន់ច្បាប់។

លោកឧត្តមសេនីយ៍ទោ ម៉ៅ ច័ន្ទមធុរិទ្ធ ស្នងការនគរបាលខេត្តកំពត បានបញ្ជាក់ប្រាប់អង្គភាព Fresh News ថា ប្រតិបត្តិការឃាត់ខ្លួនសមាជិក១៣នាក់រឿងដីធ្លីនោះ គឺធ្វើឡើងត្រឹមត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ ពោលគឺនៅពេលចុះឃាត់ខ្លួន កម្លាំងរបស់លោកបានទទួលបញ្ជាផ្ទាល់ពី លោក ខាន់ សុផល ព្រះរាជអាជ្ញារង អមសាលាដំបូងខេត្តកំពត និងលោក ចាន់ ចេស្ដា អភិបាលខេត្តកំពត ហើយមិនដូចអ្វីដែលជាការចោទប្រកាន់ថា អាជ្ញាធរបំពានច្បាប់នោះឡើយ។ លោកស្នងការបន្ថែមថា លោកក៏បានត្រៀមកម្លាំងរួចរាល់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ចំពោះការតវ៉ា របស់សមាជិកគណបក្ស LDP។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ឹម វុទ្ធា អភិបាលរងខេត្ត បានឲ្យដឹងថា ​កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបានចុះទៅពិនិត្យ និងដោះស្រាយដីធ្លី ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន០៦គ្រួសារ បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងមកអាជ្ញាធរខេត្តកំពត ដើម្បីឲ្យខេត្តជួយដោះស្រាយ និងចាត់វិធានការ​បន្ទាន់ ចំពោះជនអនាធិបតេយ្យមួយក្រុម ដែលគេបានស្គាល់ថា ជាបក្ខពួក និងកូនចៅ លោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធ​ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបានយកគ្រឿងចក្រ មកធ្វើសកម្មភាពឈូស
ឆាយដី និងដំណាំរបស់ពួកគាត់ទាំង៦គ្រួសារខាងលើ។

​ក្រុមការងារជំនាញ និងសមត្ថកិច្ច ចុះដល់កន្លែងកើតហេតុ ឃើញសកម្មភាពជាក់ស្តែងយ៉ាងដូច្នេះ ក៏សម្រេចឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ចំនួន១៣នាក់ ដែលបាននឹងកំពុងធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយ និងបម្រើការងារឲ្យម្ចាស់ដីម្នាក់ ជាប្រធានគណៈបក្ស ឈ្មោះ ខឹម វាសនា ដែលនៅពីក្រោយខ្នង នាំមកសាកសួរនៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពត ដើម្បីកសាងសំណុំរឿង បញ្ជូនទៅសាលាដំបូងខេត្ត ចាត់ការតាមច្បាប់៕

Fresh News

ទីតាំង X-Ray នៅព្រលានយន្ដហោះភ្នំពេញ នៅតែបន្ដយឺតយ៉ាវ ខណៈមន្ដ្រីជំនាញបានត្រឹមតែចុះទៅពិនិត្យ ដោយគ្មានចំណាត់ការ



(ភ្នំពេញ)៖ ក្រោយពីមានការផ្សព្វផ្សាយថា អ្នកដំណើរឆ្លងកាត់ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅតែបន្តរិះគន់ភាពយឺតយ៉ាវ កន្លែង X-Ray (ត្រួតពិនិត្យឥវ៉ាន់យួរដៃ) នាំឲ្យកកស្ទះរាល់​ថ្ងៃមុនឡើង​យន្តហោះ នៅថ្ងៃទី០៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧មានមន្ដ្រីថ្នាក់លើ បានចុះទៅពិនិត្យជាក់ស្ដែង ប៉ុន្ដែមិនមានចំណាត់ការអ្វីទាំងអស់។

នេះបើតាមមន្ដ្រីបម្រើការនៅព្រលានយ​ន្ដហោះអន្ដរជាតិភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងនៅរសៀលថ្ងៃទី០៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមភ្ញៀវជាតិ និងអន្ដរជាតិ ព្រមទាំងមន្ដ្រីពាក់ព័ន្ធនៅទីនោះ បានធ្វើការអំពាវនាវ ដល់ថ្នាក់ដឹកនាំអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ក៏ដូចជានាយកព្រលានយន្ដហោះអន្ដរជាតិភ្នំពេញ មេត្តាជួយមានចំណាត់ចំពោះករណីនេះផង ដើម្បីកុំឲ្យបន្ដមានការថ្នាំថ្នាក់ ជាមួយភ្ញៀវបែបនេះបន្ដទៀត។​

សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អ្នកដំណើរក៏បានសុំឲ្យអង្គភាព Fresh News ចុះផ្សាយពីភាពយឺតយ៉ាវទាំងនេះ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់់ពេលនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំព្រលានយន្តហោះ និងមន្រ្តីពាក់ព័ន្ធមិនទាន់មានដំណោះស្រាយ​នោះទេ ពោលនៅតែទុកបណ្តែតបណ្តោយ ឲ្យមានបញ្ហានេះកើតឡើងដដែល។

ជាថ្មីម្តងទៀត នៅរសៀលថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧​ ក្រុមភ្ញៀវដែលត្រូវធ្វើដំណើរតាមព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅតែមានសភាពយ៉ាងណែនណាប់ បានឈរតម្រង់ជួរគ្នា ដើម្បីឆ្លងកាត់ កន្លែង X-Ray ដោយសារតែបុគ្គលិកធ្វើការនៅទីនោះតិចពេក ហើយធ្វើឲ្យភ្ញៀវម្នាក់ៗ ក្រវីក្បាលគ្រប់ៗគ្នា ចំពោះការរង់ចាំ និងការធ្វើការមួយៗរបស់បុគ្គលិក។

ភ្ញៀវជនជាតិខ្មែរដែលត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រលានយន្តហោះ បាននិយាយថា មានភ្ញៀវជាច្រើននាក់ជាពិសេសបរទេសតែម្តង បានមករង់ចាំនៅកន្លែង X-Ray ក្រោយ Check-in រួច គឺយឺតយ៉ាវណាស់ ហើយបុគ្គលិក ក៏តិចទៀត Check ម្តងមួយៗ មិនដឹងពេលណាចប់ទេ ចឹងសូមឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលគ្រប់គ្រងនៅព្រលានយន្តហោះហ្នឹងជួយរកដំណោះស្រាយផង។

បើតាមអ្នកដំណើររូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា បាតុភាពបែបនេះ បានកើតឡើងយូរថ្ងៃមកហើយ តែមិនទាន់ឃើញមានការដោះស្រាយទេ ដែលនាំឲ្យមានការរិះគន់ពីក្រុមភ្ញៀវយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសនោះគឺប៉ះអារម្មណ៍ភ្ញៀវអន្តរជាតិតែម្តង៕

Fresh News

CMAC បង្ហាញហេតុផលជាក់ស្តែងចំនួន៣ ដែលមហាអំណាចអាមេរិក គួរខ្មាសអៀនជុំវិញការមិនទទួលខុសត្រូវ លើការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា !



(ភ្នំពេញ)៖ បញ្ហាបំណុលដែលកម្ពុជា ជំពាក់អាមេរិកនៅក្នុងទស្សវត្សន៍ទី៧០ បាននិងកំពុងក្លាយជាប្រធានបទក្តៅ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ ប្រធានបទក្តៅត្រង់ថា ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃបំណុល ដែលប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា ចាត់ទុកថា «ជាបំណុលកខ្វក់» និង «បំណុលឈាម» នោះបានកើនឡើងជាលំដាប់។

បើតាមការចុះផ្សាយរបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ដែលមាននិន្នាការប្រឆាំងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហើយគាំទ្រសហរដ្ឋអាមេរិក បានដកស្រង់សំដីរបស់ លោក William Heidt ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក ប្រចាំកម្ពុជាថា មកដល់ពេលនេះបំណុលដែលកម្ពុជាជំពាក់អាមរិក កាលពីជំនាន់ លន់ នល់ នោះពេលនេះកើនពី ២០០លានដុល្លារ ដល់ជិត៥០០លានដុល្លារ ហើយថា សហរដ្ឋអាមេរិក មិនដែលបានពិចារណាលុបបំណុលនេះចេញនោះឡើយ។

បន្ទាប់ពីថ្លែងអះអាងយ៉ាងដូច្នេះ មន្ត្រីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្តែងនូវក្តីសោកស្តាយ ដោយចាត់ទុកថា ជាការលើកឡើងដើម្បីបន្ថែមក្តីឈឺចាប់ ខ្លោចផ្សារបស់ប្រជាជនខ្មែរ និងជនរងគ្រោះ រួមទាំងជនពិការដោយសារគ្រាប់បែក របស់អាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។

នៅព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧នេះ លោក ហេង រតនា អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលកម្ចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) បានបង្ហាញហេតុផល ជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងចំនួន៣ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក គួរតែខ្មាសអៀន និងចេញមុខទទួលខុសត្រូវ ជុំវិញការទម្លាក់គ្រាប់បែក យ៉ាងសាហាវឃោឃៅ លើទឹកដីកម្ពុជា។ លោក ហេង រតនា បានដាក់ចំណងជើង អត្ថបទដែលលោកបានសរសេរថា «សំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម និងសោកដនាកម្មដោយសង្គ្រាម​ ជាមួយកាតព្វកិច្ចខាងសីលធម៌​ និងកាតព្វកិច្ចខាងផ្លូវច្បាប់​ (Morale and Legal Obligations) ៖​

ក្នុងចំណោមអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ សំខាន់ចំនួន៣​គឺ​ ១៖ អនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តីពីហាមប្រើប្រាសមីនប្រឆាំងមនុស្ស​។ ២៖​ អនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ហាមប្រើគ្រាប់បែកចង្កោម​ និង៣៖ ​អនុសញ្ញាអន្តរជាតិហាមប្រើអាវុធគីមី​។ កម្ពុជាបានក្លាយជារដ្ឋសមាជិក នៃអនុសញ្ញាអន្តរជាតិចំនួន២ គឺ​១៖​ អនុសញ្ញាគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស និងអនុសញ្ញាហាមប្រើអាវុធគីមី។

ការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចផ្លូវសីលធម៌ និងផ្លូវច្បាប់ ចំពោះសំណល់ជាតិផ្ទុះសល់ពីសង្គ្រាម និងសោកដនាកម្មសង្គ្រាម នៅតំបន់អាស៉ីនេះ មានជាឧទាហរណ៍ដូចជា៖​

១៖ ជប៉ុន​និងចិ​ន​៖​ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៧ ជប៉ុនបានយល់ព្រមជាមួយចិន ​សងលើសោកដនាកម្ម​ដោយសារសង្គ្រាម ដោយសុំទោស និងចំណាយលើការ បោសសំអាតអាវុធគីមី ដែលជប៉ុនបានបង្កនៅស្រុកចិនទាំងស្រុង​ ដែលជប៉ុនបង្កឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៣១ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥។

ជប៉ុនបានឯកភាពផ្តល់ប្រាក់សំណង តាមរូបភាពជំនួយឥតសំណង ប្រមាណជិត២០០០លានដុល្លា​រឲ្យទៅចិន​ តែពេលនោះចិនប្រកែកមិនយកប្រាក់ ទាំងនោះទេ​ ដោយចិនតំរូវឱយជប៉ុនសុំទោស និងធ្វើការបោសសំអាតដីស្រុកចិន ឲ្យស្អាតធ្វើយ៉ាងឲ្យអស់គ្រាប់សំណល់ជាតិផ្ទុះ និងអាវុធគីមីដោយ កំលាំងជំនាញជប៉ុន​ សម្ភារបច្ចេកទេស និងការចំណាយជាបន្ទុក របស់ជប៉ុនផ្ទាល់តែម្តង។​

ជប៉ុនសន្យាធ្វើឲ្យចប់ជូនចិន នៅឆ្នាំ២០០៧ រួចហើយសុំពន្យារពេលដល់ឆ្នាំ២០១២​ ហើយបន្តសុំពន្យារពេលរហូតដល់ឆ្នាំ២០២២។​ ចិនមហាអំណាចនឹងខ្លាំង​ ដូចនេះនិយាយ និងធ្វើសមតាមបំណងជាមួយជប៉ុន។​ ដូចនេះជប៉ុនចំណាយមិនតិចកោតលានដុល្លាទេ ​សំរាប់បំពេញកាត្វកិច្ច ខាងសីលធម៌ និងកាត្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ ជូនប្រទេសនិងប្រជាជនចិន។

២៖​ ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង​៖​ ករណីស្ត្រីបំរើផ្លូវភេទក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ​ដោយសារប្រទេស និងប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង តវ៉ាទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន សុំទោស និងផ្តល់សំណងដល់ស្ត្រីបំរើផ្លូវភេទទាំងនោះ។ ជប៉ុនបានសំរេចសុំទោស និងផ្តល់សំណងចំនួន១ពាន់លានយ៉េន សំរាប់ជួយថែទាំស្ត្រីទាំងនោះ ដែលនៅមានជីវិតចំនួន៤៦នាក់។

៣៖​ ឡាវ និងអាមេរិក​៖​ អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ អូប៉ាម៉ា​ នៅចុងឆ្នាំ​២០១៦ ​បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយជាង៩០លានដុល្លារ សំរាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ​២០១៧-២០១៩​ ដើម្បីគាំទ្រការងារស្រាវជ្រាវ និងបោសសំអាតគ្រាប់បែកចង្កោម នៅក្នុងប្រទេសឡាវ ដែលអាមេរិកទំលាក់ ក្នុងសម័យសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន។ ដោយទទួលស្គាល់ថា នេះជាទង្វើរបស់អាមេរិក បង្កឡើងលើប្រជាជនឡាវ ហើយនេះកាតព្វកិច្ចខាងសីលធម៌ដែលអាមេរិក។

សុំបញ្ជាក់ខ្លីថា​ ក្នុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន​កម្ពុជា​ វៀតណាម​ ឡាវនេះ​ ប្រជាជនឡាវស្លាប់ដោយសារការទំលាក់គ្រាប់បែក មានចំនួនប្រមាណ២ម៉ឺននាក់។ រឺឯកម្ពុជាត្រូវគ្រាប់ទំលាក់ចំស្លាប់ផ្ទាល់ មានចំនួនប្រមាណ​៥០ម៉ឺននាក់​។

សង្គ្រាមបានបង្កសោកដនាកម្ម និងបំផ្លិចបំផ្លាញគ្មានសល់ ទាំងរចនាសម្ពន្ធ័រូបវន្ត​ និងសង្គមមនុស្ស​ ដូចនេះហើយបានជានៅ ក្នុងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ​ គេបានឲ្យនិយមន័យ ជនរងគ្រោះដោយសារគ្រាប់ចង្កោមក្តី​ ដោយសារមីនក្តីថា​ «​ជាជន​ត្រូវបានសំលាប់​ បង្កឲ្យមានរបួសទាំងកាយ និងផ្លូវចិត្ត​ បែកបាក់សង្គមគ្រួសារ​ បាត់បង់សិទ្ធិជាដើម។ល។​ ដូចនេះកាត្វកិច្ចខាងសីលធម៌ និងកាត្វកិចខាងផ្លូវច្បាប់​ ត្រូវតែយកមកអនុវត្ត ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងតម្លាភាព​ សំរាប់ដោះស្រាយវិបតិ្តក្រោយសង្គ្រាម។ ​ សូមកោតសរសើរថ្នាក់ដឹកនាំ និងប្រជាជនជប៉ុន​ ដែលមានសេចក្តីក្លាហាន ក្នុងការដោះស្រាយវិបតិ្តក្រោយសង្គ្រាម​ មិនមែនក្លាហាន តែក្នុងពេលធ្វើសង្គ្រាមនោះទេ»។

សូមជម្រាបថា បើតាមអគ្គនាយក CMAC លោក ហេង រតនា អាមេរិកបានទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា ពីដើមឆ្នាំ១៩៦៣ ដល់ដើមឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយទិន្នន័យ ដែលត្រូវបានឯកភាព​ដោយ ប្រធានាធិបតី Bill Clinton នៅឆ្នាំ២០០០ បញ្ចេញជាឯកសារចំហរថា អាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា ២លាន៨សែនតោន និងគ្រាប់បែកគីមីផងដែរ ក្រោមលេសថា​ តាមកំទេចពួកយៀកកុង​ យួនឈ្លានពាន​ ប៉ុន្តែស្លាប់តែខែ្មរជាង ៥០០,០០០នាក់់ ​សម្លាប់ដោយផ្ទាល់ និងកំទេចតែភូមិ ផ្ទះសម្បែងខែ្មររាប់ម៉ឺន​កន្លែង៕

Fresh News

ទីបំផុត ក្រុមហ៊ុនដាំអំពៅ​ នៅស្រុកឱរ៉ាល់សុខចិត្តចេញលុយ ២៤៥០ដុល្លារ សងម្ចាស់គោ ក្រោយបុគ្គលិករបស់ខ្លួនវាយសម្លាប់



(កំពង់ស្ពឺ)៖ ករណីបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនចំការអំពៅឈ្មោះជឿងនៅស្រុកឱរ៉ាល់​ ខេត្តកំពង់ស្ពឺវាយសម្លាប់គោអ្នកស្រុក ព្រោះតែ ខឹងគោចូលស៊ីអំពៅនោះ ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់ហើយ ដោយក្រុមហ៊ុនសុខចិត្តចេញលុយសងទៅអោយប្រជាពលរដ្ឋ ជាម្ចាស់គោដើម្បីបញ្ចប់រឿង។

លោកមួង ធី អភិបាលស្រុកឱរ៉ាល់បានថ្លែងប្រាប់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News តាមទូរស័ព្ឌនៅវេលាម៉ោង​៤រសៀលថ្ងៃទី​ ៥ ខែ​កុម្ភះ​ ឆ្នាំ​២០១៧នេះអោយដឹងថា ករណីនេះត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់ហើយរវាងក្រុមហ៊ុន និងប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់គោ កាលពីម្សិលមិញ(ថ្ងៃទី៤ មករា)បន្ទាប់មានការសម្របសម្រួលពីមន្ត្រីអាជ្ញាធរសមត្ថកិច្ចរបស់លោករួចមក។

លោកអភិបាលបាន អះអាងថាខាងក្រុមហ៊ុនបានសុខចិត្តសងលុយ ទៅអោយម្ចាស់គោទៅតាមតម្លៃ ដែលពួកគាត់ទាមទារសរុប ចំនួន​២៤៥០​ដុល្លារ ​អាមេរិក។ក្នុងនោះ​ម្ចាស់គោឈ្មោះសែម​ ម៊ឺន​ ទទួលបាន​សំណង៤៥០​ដុល្លារ​ ឈ្មោះអូក​ ណាង​ ទទួលបាន សំណង​ ៥០០​ដុល្លារ​ ម្ចាស់ឈ្មោះជា​ សាត​ទទួលបាន​សំណង៥០០​ដុល្លារ​ និង​ឈ្មោះបូ​ រឹម​ ទទួលបាន​សំណង៩៥០​ដុល្លារ​។​ បន្ទាប់​មកខាងក្រុមហ៊ុន ​និង​ប្រជាជន​ម្ចាស់គោ​បានធ្វើកិច្ចសន្យា បញ្ចប់រឿងឈប់ប្ដឹងផ្ដល់គ្នាតទៅ​ទៀត។​

គួរបញ្ជាក់ថា​ គោអ្នកស្រុកចំនួន៥ក្បាល ត្រូវបានបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនចំការអំពៅ នៅស្រុកឱរ៉ាល់វាយបណ្ដាល អោយងាប់៣ក្បាល របួស២ក្បាល ដោយក្រុមហ៊ុនចោទថាគោអ្នកស្រុកខាងលើ ចូលសុីអពៅរបស់ខ្លួន។ ក្រោយកើតករណីបែបនេះ ប្រជាពលរដ្ឋជា ម្ចាស់គោបាននាំគ្នាប្ដឹង ទាមទារសំណង និងបន្ទាប់ពីមានការអន្តរាគមន៏ ពីអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺអោយធ្វើការស្រាវជ្រាវ រកមុខអ្នក សំលាប់គោអ្នកស្រុករួចមករួចមក ទើបខាងក្រុមហ៊ុនចេញមុខ មកចរចាដោះស្រាយបញ្ចប់តាមរយៈការសម្របសម្រួល ពីមន្ត្រី អាជ្ញាមានសមត្ថកិច្ច៕

Fresh News

ស្ថានទូត​អាមេរិក​ថា​មិន​ទទួល​បាន​ការ​ពន្យល់​ផ្លូវ​ការ​ពី​កម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​លុប​សម​យុទ្ធ​យោធា

ពិធី​បើក​ លំហាត់​ឆ្មាំ​អង្គរ​ឆ្នាំ​២០១៤ រវាង​កងទ័ព​ជើង​គោក​កម្ពុជា ​និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នា​​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ នៅ​ថ្ងៃទី​២១ មេសា ឆ្នាំ​២០១៤។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក វីល្លៀម ហៃដ្ដ (William Heidt) ថ្លែង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​កុម្ភៈ ថា ស្ថានទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ការ​ពន្យល់​ផ្លូវ​ការ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ចំពោះ​ការ​ផ្អាក​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នំា​២០១៧ និង​ឆ្នាំ​២០១៨ ឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណា ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំ​កម្ពុជា​រូប​នេះ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​សម្រេច​ចិត្ត​មិន​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក គឺ​ជា​សិទ្ធិ​របស់​កម្ពុជា។ លោក​ថា បើ​ចង់​ដឹង​ពី​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ផ្អាក​នេះ ទាល់​តែ​សួរ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ទើប​ដឹង។ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា សម្រាប់​សហរដ្ឋអាមេរិក គឺ​មាន​ការ​សោកស្ដាយ​ដែល​ឮ​ដំណឹង​នេះ។ តែ​លោក​ក៏​ថា អ្នក​ដែល​ខាត​មិន​មែន​សហរដ្ឋអាមេរិក នោះ​ទេ។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ លោក ឈុំ សុជាតិ បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​បណ្ដាញ​សារព័ត៌មាន​ថា កម្ពុជា​សម្រេច​ផ្អាក​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ឆ្មាំ​អង្គរ​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដោយសារ​កម្ពុជា មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​ធំៗ​មួយ​ចំនួន​ដែល​ត្រូវ​រៀបចំ​នោះ គឺ​ការ​រៀប​ចម្ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧ និង​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៨។ លើស​ពី​នេះ កម្ពុជា​ក៏​កំពុង​ជាប់​រវល់​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​ទៀត​ផង៕

RFA
ដោយ យាង សុជាមេត្តា

សាលា​រាជធានី​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ជន​ពិការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​នៅ​វត្ត​ភ្នំ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ

ជន​ពិការ​ចូល​រួម​ក្នុង​កម្មវិធី​រត់​ប្រណាំង​ដើម្បី​សង្គម​មួយ​គ្មាន​ពិការភាព នៅ​ពហុ​កីឡដ្ឋាន​ជាតិ​អូឡាំពិក កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA

សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ជន​ពិការ​ដែល​ច្រៀង​តាម​ដង​ផ្លូវ និង​ស្តុប​នា​ពេល​កន្លង​ទៅ​កំណត់​ពេល​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា ដើម្បី​ចែក​វេន​ច្រៀង​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​វត្ត​ភ្នំ។ ចំណែក​២ កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត សាលា​រាជធានី​នឹង​រៀបចំ​ជូន​ពួកគាត់​ជា​បន្តបន្ទាប់។ មន្ត្រី​សាលា​រាជធានី​សង្ឃឹម បងប្អូន​ជន​ពិការ​នឹង​មិន​ទៅ​ប្រគំ​នៅ​តាម​ផ្លូវ​សាធារណៈ​ទៀត​ទេ។

សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ជន​ពិការ អាច​ប្រគំ​តន្ត្រី​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​វត្ត​ភ្នំ ជា​លើក​ដំបូង នៅ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ និង​ជា​អភិបាល​រង​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក មាន ចាន់យ៉ាដា មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ កុម្ភៈ ថា ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ ក្រុម​ជន​ពិការ​ទាំង ៥​ក្រុម​ដែល​មាន​សមាជិក ១៩៤​នាក់ នឹង​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​ក្រសួង​សង្គមកិច្ច​រៀបចំ​ដាក់​កម្មវិធី​ចែក​វេន​ចែក​ថ្ងៃ​គ្នា ដើម្បី​ប្រគំតន្ត្រី​ជន​ពិការ​នៅ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ចំណែក​ទីតាំង​ចំនួន ២​ទៀត គឺ​សួន​អតីត​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សួនច្បារ​មុខ​វត្ត​បទុមវតី មន្ត្រី​សាលា​រាជធានី កំពុង​សិក្សា និង​គូរ​ប្លង់ ដូច្នេះ​អាច​នឹង​រួចរាល់​ប្រហែល ៣ ទៅ ៤​សប្ដាហ៍​ទៀត។ រី​ឯ​ទីតាំង​ប្រគំ​តន្ត្រី​ជន​ពិការ​ដំបូង​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​វត្ត​ភ្នំ​នេះ មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​​ច្រើន​ដែល​អាច​ឲ្យ​បងប្អូន​ជន​ពិការ​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ពី​សប្បុរសជន​ច្រើន​គួរសម​ដែរ។

លោក មាន ចាន់យ៉ាដា៖ «គាត់​នឹង​ជួប​គ្រប់​ក្រុម​ទាំង​អស់ ដើម្បី​គាត់​ដាក់​កម្មវិធី​គ្នា​គាត់ ហើយ​យើង​ជួយ​ត្រួត​ពិនិត្យ​គាត់​តែ​ប៉ុណ្ណឹង ឲ្យ​គាត់​ស្រុះស្រួល​គ្នា ព្រោះ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​យើង​មាន​ក្រុម​ជន​ពិការ ៥​ក្រុម នៅ​ក្នុង ១​ថ្ងៃ​មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាតិ អន្តរជាតិ ជាង ១​ពាន់​ដែរ»។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​សមាគម​តន្ត្រី​សំនៀង​ជន​ពិការ លោក ចាប តូ ដែល​ជា​ជន​ពិការ​ភ្នែក​មួយ​រូប​ដែរ ថ្លែង​ថា លោក​រីករាយ​ដែល​សាលា​រាជធានី​រៀបចំ​ឲ្យ​ពួកគាត់​ប្រគំ​តន្ត្រី​នៅ​វត្ត​ភ្នំ។ តែ​ទោះ​យ៉ាង​ណា លោក​ស្នើ​ឲ្យ​សាលា​រាជធានី​ពន្លឿន​ការ​រៀបចំ​ទីតាំង ២​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត ឲ្យ​បាន​ឆាប់​រហ័ស​ជូន​ពួកគាត់ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​អូស​បន្លាយ​ពេល​វេលា​យូរ​ជាង​នេះ​ទៀត ពីព្រោះ​ពួកគាត់​កំពុង​ជួប​បញ្ហា​ជីវភាព៖ «ខ្ញុំ​សូម​អំពាវនាវ​ដល់​សប្បុរសជន​ទាំង​អស់ ដែល​អញ្ជើញ​មក​ចូលរួម​ក្នុង​រមណីយដ្ឋាន​វត្ត​ភ្នំ ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ដូច​ជា​វត្ត​បទុមវតី បើ​ឃើញ​ការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​លក្ខណៈ​អាជីព (Professional) របស់​បងប្អូន​ជន​ពិការ សូម​មេត្តា​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ជា​ថវិកា ឬ​ជា​សម្ភារៈ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ដើម្បី​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដល់​ជន​ពិការ​ជា​ជាង​គាត់​យក​សមត្ថភាព​គាត់​មាន​ដើរ​សុំ​ទាន ជួយ​គាំទ្រ​វិស័យ​ពិការភាព និង​វិស័យ​សិល្បៈ​ជន​ពិការ»។

ទាក់ទង​នឹង​ការ​ផ្ដល់​ទីតាំង​ប្រគំ​តន្ត្រី​នេះ សង្គម​ស៊ីវិល​ធ្វើ​ការ​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ​ជន​ពិការ និង​ជន​ពិការ កន្លង​ទៅ​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ រៀបចំ​ផ្ដល់​ទីតាំង​ឲ្យ​ជន​ពិការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​ចំនួន ៥​ទីតាំង ឬ​ច្រើន​ជាង​នេះ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ប្រទាញប្រទង់ ពីព្រោះ​ក្រុម​ចម្រៀង​ជន​ពិការ​មាន​ចំនួន​ច្រើន ដែល​ធ្វើ​ដូច្នេះ អាច​ឲ្យ​ពួកគាត់​មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ពី​សប្បុរសជន​ច្រើន។

ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​សំណើ​នេះ មន្ត្រី​សាលា​រាជធានី​ដដែល​អះអាង​ថា មិន​អាច​ផ្ដល់​ទីតាំង​លើស​ពី​៣ កន្លែង​ជូន​បាន​ទេ ដោយ​បញ្ជាក់​ថា ទីតាំង​ចំនួន​៣ ដែល​សាលា​រាជធានី​ជ្រើសរើស​នេះ​មិន​មែន​ជា​ឧបសគ្គ​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ពី​សប្បុរសជន​នោះ​ឡើយ គឺ​ជា​ទីតាំង​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​ជន​ពិការ៕

RFA
ដោយ ខែ សុណង

បក្ស​កាន់​អំណាច​កំពុង​ប្រមូល​ហត្ថលេខា​តំណាងរាស្ត្រ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​បក្ស​នយោបាយ

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ក្នុង​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០១៦។

នៅ​ពេល​នេះ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា កំពុង​ប្រមូល​ហត្ថលេខា​តំណាងរាស្ត្រ​នៃ​គណបក្ស​នេះ ដើម្បី​ដាក់​ទៅ​សភា សម្រាប់​ស្នើ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ តាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ទាក់ទង​រឿង​នេះ ប្រធាន​ក្រុម​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ទាមទារ​ឲ្យ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​កែ​ច្បាប់​នេះ​ឲ្យ​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​គ្រប់​គណបក្ស​នយោបាយ។

មិន​មាន​អ្វី​ដែល​ជា​ឧបសគ្គ​ចំពោះ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ក្នុង​ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម ឬ​កែ​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ ដែល​គណបក្ស​នេះ​យល់​ថា ធ្វើ​បាន​កាន់​តែ​លឿន កាន់​តែ​ល្អ ព្រោះ​យល់​ថា​មាត្រា​ខ្លះ​នៃ​ច្បាប់​ហួស​សម័យ ដូច្នេះ​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​ទាន់​សភាពការណ៍។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្រុមប្រឹក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​មាន​សមាសភាព​ចម្រុះ​មក​ពី​ក្រុមប្រឹក្សា​ធម្មនុញ្ញ គណៈកម្មការ​ទី​៦ នៃ​រដ្ឋសភា ក្រសួង​យុត្តិធម៌ និង​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី កំពុង​ពិនិត្យ​មើល​សេចក្ដី​ព្រាង​ថ្មី។ ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី លោក សុខ ឥសាន មិន​ទាន់​ឲ្យ​ដឹង​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា កែប្រែ​មាត្រា​ណា​ខ្លះ​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយ​លោក​បញ្ជាក់​ថា ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នេះ មិន​មែន​កែ​ត្រឹម​ការ​ហាម​មិន​ឲ្យ​អ្នក​មាន​ទោស​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន និង​អនុប្រធាន​គណបក្ស​នយោបាយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ៖ «យើង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្រប​តាម​សភាពការណ៍​ជាក់ស្ដែង​ថ្មី ហើយ​ដែល​យើង​ឆ្លង​កាត់​ការ​អនុវត្ត​កន្លង​ទៅ​មាន​ចំណុច​ណា​ខ្វះ​ចន្លោះ យើង​ត្រូវ​បំពេញ​បន្ថែម។ យើង​ធ្វើ​នេះ​មិន​មែន​សំដៅ​ទៅ​បុគ្គល ក ឬ​បុគ្គល ខ នោះ​ទេ។ យើង​ធ្វើ​សម្រាប់​បុគ្គល ក និង​បុគ្គល ខ នៃ​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំងអស់»។

ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​មាន ១១​ជំពូក ៤៥​មាត្រា បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧។ តាម​ច្បាប់​តំណាងរាស្ត្រ មួយ​ភាគ​បួន ឬ​ជាង ៣០​រូប​នៃ​តំណាងរាស្ត្រ​សរុប អាច​ស្នើសុំ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ឲ្យ​ដឹង​ថា សំណើ​កែប្រែ​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​នេះ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា នឹង​ប្រមូល​ហត្ថលេខា​របស់​តំណាងរាស្ត្រ​ពី ៤០​រូប​ទៅ ៥០​រូប។

បើ​តាម​លោក សុខ ឥសាន បែប​ផែន​នៃ​ដំណើរ​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​មាន​ដំណាក់​កាល​ដូចជា ក្រោយ​ពី​បាន​ប្រមូល​ហត្ថលេខា​របស់​តំណាងរាស្ត្រ​រួច​ហើយ ត្រូវ​ប្រគល់​ទៅ​គណៈ​អចិន្ត្រៃយ៍​សភា ហើយ​គណៈ​អចិន្ត្រៃយ៍​បញ្ជូន​ទៅ​គណៈកម្មការ​ជំនាញ​នៃ​រដ្ឋសភា និង​បន្ទាប់​ពី​គណៈកម្មការ​ជំនាញ​ត្រួត​ពិនិត្យ​រួច​ហើយ ត្រូវ​ប្រគល់​ត្រឡប់​មក​គណៈ​អចិន្ត្រៃយ៍​សភា​វិញ ទើប​គណៈ​អចិន្ត្រៃយ៍​កំណត់​ថ្ងៃ​ប្រជុំ​សភា​ដើម្បី​អនុម័ត។

ប្រធាន​ក្រុម​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក សុន ឆ័យ សម្ដែង​ការ​ហួស​ចិត្ត​ចំពោះ​គម្រោង​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នេះ ព្រោះ​លោក​ប្រាប់​ថា ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​មិន​ទាន់​អនុវត្ត​បាន​គ្រប់​មាត្រា​ផង ស្រាប់​តែ​ពេល​នេះ​ត្រូវ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ទៀត។ លោក​យល់​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នេះ​មាន​សមធម៌ ត្រូវ​កំណត់​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​ក្នុង​ពេល​ធ្វើ​ការ​ឃោសនា​ឲ្យ​ស្មើៗ​គ្នា។ ផ្ទុយ​ពី​លោក ហ៊ុន សែន លោក សុន ឆ័យ នៅ​តែ​យល់​ថា ប្រធាន ឬ​អនុប្រធាន​គណបក្ស​មួយ ប្រសិន​បើ​សមាជិក​នៃ​គណបក្ស​នោះ​គាំទ្រ​រួច​ហើយ មិន​ត្រូវ​មាន​ច្បាប់​ណា​ហាមប្រាម​នោះ​ទេ៖ «មេ​បក្ស​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​សមាជិក​របស់​គេ ត្រូវ​តែ​ការពារ មាន​សមាជិក​របស់​គាត់​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ដោះដូរ មិន​ត្រូវ​មាន​ច្បាប់​ណា​ហាមប្រាម​នោះ​ទេ»។

លោក សុន ឆ័យ ក៏​ចង់​ឃើញ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​បោះឆ្នោត​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​ហាម​មិន​ឲ្យ​មន្ត្រី​យោធា និង​មន្ត្រី​រដ្ឋ​ប្រើ​អំណាច និង​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ទៅ​ឃោសនា​គាំទ្រ​គណបក្ស​នយោបាយ។

ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​អព្យាក្រឹត និង​យុត្តិធម៌ ដើម្បី​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​ត្រឹមត្រូវ​នៅ​កម្ពុជា និកហ្វិច (NICFEC) លោក សំ គន្ធាមី មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្នុង​ពេល​កំពុង​មាន​វិបត្តិ​នយោបាយ​ដូចនេះ មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​នយោបាយ​ឡើយ ព្រោះ​នឹង​ដាក់​បន្ទុក​ទៅ​គណបក្ស​នយោបាយ​នៅ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល។ លោក​បន្ត​ទៀត​ថា ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​សព្វថ្ងៃ នៅ​ប្រើប្រាស់​បាន ដែល​មិន​ទាន់​ហួស​សម័យ​នៅ​ឡើយ​ទេ៖ «ប្រុង​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ដូច​ប្រញាប់​ពេក។ ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​វិសោធនកម្ម​នេះ មិន​មែន​ជួយ​ដល់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទេ បែរ​ជា​ធ្វើ​ឲ្យ​ផុយ​ស្រួយ​ទៅ​វិញ​ទេ»។

ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ប្រាប់​ទៅ​ក្រុម​ការងារ​របស់​លោក គួរ​លុប​ឈ្មោះ​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​បាន​បញ្ជូន​ឈ្មោះ​ទៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ រួច​ហើយ ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​រក​ស្នាម​មេដៃ​អ្នក​គាំទ្រ ៤.០០០​នាក់​ក្នុង​រយៈពេល​កំណត់។ ចំណុច​មួយ​ទៀត លោក ហ៊ុន សែន ចង់​យក​គំរូ​តាម​ប្រទេស​ថៃ ដោយ​កំណត់​ថា បើ​ប្រធាន​គណបក្ស​ណា​ប្រព្រឹត្ត​កំហុស​ធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវ​រំលាយ​គណបក្ស​ចោល និង​ហាម​មេ​ដឹកនាំ និង​គណៈកម្មការ​នាយក​នៃ​គណបក្ស​មិន​ឲ្យ​ធ្វើ​នយោបាយ​ក្នុង​រយៈពេល​ណា​មួយ។

ចំណុច​មួយ​ទៀត លោក ហ៊ុន សែន ទាមទារ​ឲ្យ​លុប​ឈ្មោះ​គណបក្ស​ណា​ដែល​ទទួល​ជំនួយ​ពី​បរទេស ប៉ុន្តែ​បើ​ជំនួយ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ទទួល​បាន។ ចំណុច​រសើប​មួយ​ទៀត លោក ហ៊ុន សែន នៅ​តែ​និយាយ​ដដែល​ថា នឹង​ហាម​មិន​ឲ្យ​អ្នក​មាន​ទោស ធ្វើ​ជា​ប្រធាន និង​អនុប្រធាន​គណបក្ស​នយោបាយ។ ចំណែក​លោក សម រង្ស៊ី ហៅ​ឥរិយាបថ​ចុង​ក្រោយ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បែប​នេះ ថា​ព្រោះ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​កំពុង​ភ័យ​ស្លន់ស្លោ​ខ្លាច​ចាញ់​ឆ្នោត៕

RFA
ដោយ ប្រាជ្ញ ចេវ

អ្នកនាំពាក្យ​CPP៖ ជន​ដែល​ខំ​ស្រែ​ករឿង​កោះត្រល់​ល្មម​ឈប់​ស្រែក​ទៅ​គ្រាន់តែ​ជាការ​ឃោសនា នយោបាយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​បែកបាក់​



ភ្នំពេញ: ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែងថា ជន​ដែល​ខំ​ស្រែក​ដាក់​កំហុស​មកលើ​រាជរដ្ឋាភិបាល​សព្វថ្ងៃ ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​កោះត្រល់ វា​គ្រាន់តែ​ជាការ​ឃោសនា​ដើម្បី​កេងចំណេញ​នយោបាយ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​បែកបាក់ និង​កាន់តែ​ឈឺចាប់​ប៉ុណ្ណោះ​ហើយ​កុំ​និយាយថា ខ្លួន​ស្នេហា​ជាតិ​លើសគេ លើស​ឯង​នោះ វា​មិនផេះ​ទេ ល្ម​ប​ឈប់​ស្រែក​ទៅ​។

ដោយ​មន្ត្រី​រូប​នោះបាន​លើកឡើងថា ក្នុងនាម​ជា​ជនជាតិខ្មែរ​ពិតជា​មានការ​សោកស្តាយ​នូវ​ការបាត់បង់​កោះត្រល់​តែ​ធ្វើ​ដូចម្តេច​បើ​នេះ​វា​ជា​ផលវិបាក​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​ត្រឹម​សោកស្តាយ​ប៉ុណ្ណោះ​។​

​លោក​សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ឲ្យ​ដឹង​តាម​សារ​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច​ថា កោះត្រល់ ជា​កោះ​មួយ​ធំ​របស់​កម្ពុជា​តាំង​ពីមុន​ឆ្នាំ​១៩៣៩​ដែលមាន​ចម្ងាយ​តែ​១៥​គ​.​ម ពី​ឆ្នេរ​ខេត្តកំពត មាន​ចម្ងាយ​៤៥​គ​.​ម ពី​ឆ្នេរ​ខត្ត​ហា​ទៀង ប្រទេស​វៀតណាម​។

​ស្ថិតនៅក្រោម​នឹម​អាណានិគម​បារាំង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៩​បារាំង​បានសំរេច​ផ្ទេរ​ការ​គ្រ​ប់គ​ហ​រង​កោះត្រល់​ពី​កម្ពុជា​ទៅ​ឲ្យ​ស្ថិតនៅក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​អាជ្ញាធរ​កូសាំងស៊ីន​ដោយ​អត្តនោម័ត​របស់​អគ្គទេសាភិបាល​បារាំង​ឈ្នោះ​ប្រេ​វី​យេ​ដោយ​គ្មាន​ការតវ៉ា​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៩ គឺ​១០​ឆ្នាំ​ក្រោយមក​បារាំង​បានប្រគល់​ដែនដី​កូសាំងស៊ីន មក​ឲ្យ​ស្តេច​បាវ​ដាយ​នៃ​ប្រទេស​អាណ្ណា​ម ក៏​រួមមាន​កោះត្រល់​នេះដែរ​។​គ្ម​សន​ការតវ៉ា​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ពេល​នោះទេ​។ នៅពេល​សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ទាមទារ​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​ក៏​មិនបាន​ទាមទារ​កោះត្រល់​ដែរ​ក្នុង​ក្រ​ទ្បា​ផ្ទៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​១៨១០៣៥​គម​២ មិនមាន​កោះត្រល់​ទេ​។​រហូតមកដល់​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​គ្រប់គ្រង​ក៏​ខ្មែរក្រហម​ចង់​វាយយក​កោះត្រល់​មក​វិញ​ដែរ​តែ​មិនអាច​ទៅរួច​ទីបំផុត​មហិច្ឆតា​ចង់បា​ន​កោះត្រល់​របស់ ខ្មែរក្រហម​បាន​ត្រឹម​ទទួលស្គាល់​កោះត្រល់​ជា​របស់​វៀតណាម​។​

​លោក​បាន​បញ្ជាក់ថា ក្នុងនាម​ជា​ជនជាតិខ្មែរ​យើង​ពិតជា​មានការ​សោកស្តាយ​នូវ​ការបាត់បង់​កោះត្រល់​តែ​ធ្វើ​ដូចម្តេច​បើ​នេះ​វា​ជា​ផលវិបាក​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​ត្រឹម​សោកស្តាយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ជន​ដែល​ខំ​ស្រែក​ដាក់​កំហុស​មកលើ​រាជរដ្ឋាភិបាល​សព្វថ្ងៃ វា​គ្រាន់តែ​ជាការ​ឃោសនា​នយោបាយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្មែរ​បែកបាក់​និង​កាន់តែ​ឈឺចាប់​ប៉ុណ្ណោះ​កុំ​និយាយថា​ខ្លួន​ស្នេហា​ជាតិ​លើសគេ​លើស​ឯង​នោះ វា​មិនផេះ​ទេ​ល្ម​ប​ឈប់​ស្រែក​ទៅ​៕

CEN
ដោយ: មុនីរាជ

ប្រតិភូ​ថៃ​១​ក្រុម ចូល​តាម​ច្រកទ្វារ​អានសេះ ជួប​ជនពិការ ដើម្បី​ផ្តល់​អំណោយ​ជើង​សិប្ប​និមិត្ត​



ព្រះវិហារ​: ប្រជាពលរដ្ឋ​រួមទាំង​អតីត​ទាហាន​ពិការ​ជើង​ដោយសារ​គ្រាប់មីន​នៅ​ស្រុក​ជាំ​ក្សាន្ត​មានភ័ព្វ​សំណាង​ទទួលបាន​ជំនួយ​ឧ​ត្ថ​ម្ភ​ជើង​សិប្ប​និមិត្ត​ពី​ប្រតិភូ​ថៃ​មួយក្រុម​មាន​ចំនួន​ជាង​២០​នាក់​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​អភិបាលស្រុក​ណា​ម​យឺន​ដែល​ទទួល​ស្វាគមន៍​ដោយ​អាជ្ញាធរ​ស្រុក​ជាំ​ក្សាន្ត​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​០៤​ខែ​កុ​ម្ភះ​ឆ្នាំ​២០១៧​។​

ប្រតិភូ​ថៃ​ចូលមក​ស្រុក​ជាំ​ក្សាន្ត​តាម​ច្រកទ្វារ​អានសេះ​ហើយ​អញ្ជើញ​ទៅ​ជួប​សំណេះសំណាល​ជាមួយ​ជនពិការ​ប្រុស​ស្រី​ទាំង​៣០​នាក់​នៅ​រដ្ឋបាល​ស្រុក​ជាំ​ក្សាន្ត​តែម្តង​។​

​អភិបាលស្រុក​ជាំ​ក្សាន្ត​លោក​ជា​កឹម​សេង​បានអោយដឹង​នៅ​រសៀល​ថ្ងៃទី​០៤​ខែ​កុ​ម្ភះ​ថា​ប្រតិភូ​ថៃ​មាន​ចំនួន​២៦​នាក់​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​អភិបាលស្រុក​ណា​ម​យឺន​ក្នុង​បុគ្គលិក​សកល​វិទ្យាល័យ​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក​ជំនាញ​ផលិត​ជើង​សិប្ប​និមិត្ត​មាន​ចំនួន​២១​នាក់​។​

​មកដល់​រសៀល​ថ្ងៃ​ដដែល​នេះ​ក្រុមការងារ​ថៃ​កំពុង​វាស់​ពុម្ព​ជើង​ជនពិការ​ទាំង​៣០​នាក់​ដើម្បី​យក​លទ្ធផល​របាយការណ៍​ជាក់ស្តែង​ដើម្បី​ផលិត​ជើង​សិប្ប​និមិត្ត​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក​វិញ​។​លោក​ជា​គឹម​សេង​ថ្លែងអោយដឹងថា​នេះ​ជា​លើក​ទី​១​ហើយ​ដែល​ជនពិការ​យើង​ទទួលបាន​អំណោយ​ជើង​សិប្ប​និមិត្ត​ពី​ប្រតិភូ​ថៃ​។​

​​លោក​អភិបាលស្រុក​បន្តថា​ជន​ពិការ​ប្រុស​មាន​ចំនួន​២៨​នាក់​និង​ស្រី​០២​នាក់​គឺ​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ជាន់មីន​ដែល​បន្សល់ទុក​ក្នុង​សង្គ្រាម​ស៊ី​វិ​វិល​។​លោក​ថ្លែងថា​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨​ខែ​កុ​ម្ភះ​ខាងមុខនេះ​ប្រតិភូ​ថៃ​នឹង​នាំយក​ជើង​សិប្ប​និមិត្ត​ដែល​ផលិត​បាន​យកមក​អោយ​ជនពិការ​ទាំង​៣០​នាក់​ដើម្បី​ពាក់​សាកមើល​ហើយ​លោក​អ៊ុន​ចាន់​ដា​អភិបាលខេត្ត​ព្រះវិហារ​នឹង​អញ្ជើញ​មក​ចូលរួម​ទទួល​ប្រតិ​ភួ​ថៃ​និង​ជួប​សំណេះសំណាល​ជាមួយ​បងប្អូន​ជនពិការ​ផងដែរ​៕

CEN
ដោយ: ​អង្គរវត្ត​